* Günümüzde de kullanılmaya devam eden bu halk deyiminin hikâyesini merak edenlere... * * * **
* **NEDEN SAFRANBOLU'DA BİNLERCE KÖPEK YETİŞTİRİLDİ ? * * Osmanlı döneminde deri tekeli bir yer vardı; Safranbolu... Safranbolu'da dabaklanmayan deriyi satanlardan, o dönemin tüccarları alış veriş yapmazlardı. O dönem çok para kazanan Safranbolu'lu iş adamları Köşkler, konaklar ve 99 odalı evler yaptırmış, bazı evlerin içine çeşme dahi getirilmiştir...* *Safranbolu' yu ziyaret ederseniz bu şahane konakları müze gibi gezebilirsiniz. Safranbolu'da taze köpek dışkısı için (!) dabakhanelerde yaygın olarak binlerce köpek beslenirmiş. Ham deri, kıllardan, yağ ve et tabakalarından mekanik olarak temizlendikten sonra kimyasal olarak işlendiği "sama" safhasında, taze köpek dışkısı enzimlerine ihtiyaç duyulduğundan, tabakhanelerin olduğu yerleşim yerlerinde çoluk çocuk ellerinde teneke maşrapalar, köpek dışkısı toplarlar, "sama" işlemi ancak dumanı tüten taze dışkı ile yapılabildiğinden koşa koşa dabakhanelere yetiştirirlermiş, çünkü bok bayatlarsa para etmezmiş. Sonraları İstanbul'un Kazlıçeşme semtinde kurulan deri fabrikaları da aynı yöntemi yıllarca kullanmış. Hayvanların derilerinin işlendiği atölyeler köpek dışkısı için yanar tutuşurlarmış. Çünkü bir tek taze köpek bokunda bekletilen deri yumuşacık olur , kıl köklerinden arınır, gözenekleri açık, ince, homojen... yani kısaca kaliteli olabilirmiş.. Bu nedenle köpek çiftlikleri kurulmuş... Binlerce köpek beslenmiş, üretilmiş ve hatta köpeğin dışkısını sıcak ve kurumadan yetiştirmek için sistemli bir iş örgütlenmesi bile kurulmuştur. Bugün bu tür dericilik tamamen ölmüş olup, yapay olarak yani kimyasallarla da aynı sonuç elde edilmeye başlanınca köpeklerin de, dışkı toplayıp yetiştirenlerin de pabucu dama atılıvermiş. **O zamanlar hızlı koşanlara, bugün ise deli gibi araba surenlere "Dabakhaneye bok yetiştiriyor" denmesi yeni kuşakların nereden geldiğini bilmediği, çok merak ettiğini de sanmadığım bir deyiş işte burdan gelmektedir. Belki de, içinde b.k kelimesi geçtiğinden günümüze kadar gelebilmiş. Safranbolu'da deriyi işleyip kullanılabilir hale getiren meslek erbabına; "Dabbak mısın; öyleyse it bokuna muhtaçsın" denilirmiş.! .. Artık kimyasallar ile işlem yapıldığı için it bokuna gerek yok, ama dabakhaneye bok yetiştirenler şimdi eskisinden daha çooook !!!... * -- You received this message because you are subscribed to the Google Groups "Gugukluhayat" group. To post to this group, send email to [email protected]. To unsubscribe from this group, send email to [email protected]. For more options, visit this group at http://groups.google.com/group/gugukluhayat?hl=en.
