Dağ sıçanları adam öldürür mü?
Evet, insanları öksürerek öldürürler.
Dağ sıçanları, sincap familyasının yumuşak huylu ve koca göbekli üyeleridir.
Yaklaşık olarak bir kedi ebadındadırlar ve tehlike sezdiklerinde yüksek sesle
ciyaklarlar. Daha nahoş bir biçimde, Moğol steplerinde görülen bobak türü,
Yersinia pestis bakterisinin neden olduğu bir akciğer enfeksiyonuna (yaygın
olarak bilinen adıyla hıyarcıklı veba) karşı özellikle hassastır.
Dağ sıçanları bu hastalığı öksürerek etrafındakilere yayarlar; pirelere,
sıçanlara ve en nihayetinde de insanlara bulaştırırlar. Doğu Asya'dan
Avrupa'ya sıçrayan bütün büyük vebalar Moğolistan'daki dağ sıçanlarından
gelir. Dağ sıçanlarından kaynaklanan tahmini ölü sayısı bir milyarın
üzerindedir; bu da dağ sıçanlarını sıtma taşıyan sivrisineklerin ardından en
çok insan öldüren ikinci hayvan yapar.
Dağ sıçanları ve insanlar vebaya yakalandıklarında, koltukaltlarındaki ve
kasıklardaki lenf bezleri siyahlaşır ve şişer (bu yaralara "hıyarcık" adı
verilir; bu kelime Yunancada "kasık", daha sonra da "hıyarcık" anlamına gelen
boubon kelimesinden gelmektedir). Moğollar bir dağ sıçanının koltukaltlarını
asla yemez, çünkü "dağ sıçanının koltukaltları ölü bir avcının ruhunu içerir".
Dağ sıçanının diğer kısımları Moğolistan'da lezzetli birer yiyecektir. Avcılar
avlarını takip ederkenki ritüelleri karmaşıklaştırdılar: Bu ritüellerin
arasında takma tavşankulakları takmak, dans etmek ve bir Tibet öküzünün (yak)
kuyruğunu sallamak yer alır. Yakalanan dağ sıçanları sıcak taşlar üzerinde
bütün olarak ızgara yapılır. Avrupa'da Alpler'deki dağ sıçanlarının yağına
romatizma ilacı olarak büyük değer verilir.
Diğer dağ sıçanı türleri arasında çayır faresi ve marmota yer alır. Marmota
Günü 2 Şubat'ta kutlanır. Her yıl Punxsutawney Phil adlı bir dağ sıçanı,
Pennsylvania'daki Gobbler's Knob'ta bulunan ve elektrikle ısıtılan yuvasından
smokinli "bakıcıları" tarafından alınıp, kendisine gölgesini görüp göremediği
sorulur. Eğer "evet" derse kış altı hafta daha uzayacak demektir. Phil 1887'den
bu yana hiç yanılmadı.
Hıyarcıklı veba hala görülüyor (ciddi olarak en son 1994'te Hindistan'da
görüldü) ve bu hastalık ABD'de karantina gerektiren üç hastalıktan biridir
(diğer ikisi sarıhumma ve koleradır).
Kaynak: Cahillikler Kitabı, NTV yayınları
'Resim ve konu başlıkları metne eklenmiştir.'
--------------------------------------------------------------------------------
Hazırlayanlar: ...:...İdEAlisT...:... , [email protected]
üyeleri.
--------------------------------------------------------------------------------
--
You received this message because you are subscribed to the Google Groups
"Gugukluhayat" group.
To post to this group, send email to [email protected].
To unsubscribe from this group, send email to
[email protected].
For more options, visit this group at
http://groups.google.com/group/gugukluhayat?hl=en.
