T�rev
�r�nler:Bilimin de�il hayat�n matemati�i!
T�rev piyasalar
denince bir�ok insan�n akl�na son derece karma��k bir yer gelir.
Hi� ��phesiz t�rev �r�nler anla��lmas� zor matemati�i,
do�alar�n�n ��z�lememi� taraflar� ve y�ksek bilgi gerektiren
�zellikleri nedeniyle son derece karma��k yap�lard�r.
Bir�ok ki�inin bu piyasalardan uzak durmas� rasyonel bir
d���ncedir asl�nda.
Peki ger�ekten �yle mi?
T�rev �r�nlerle i�lem yapan ki�iler birer matematik dehas� ya da
finans m�hendisi midirler?
Bu sorunun
yan�t�n� verebilmek i�in bu piyasalarda �al��an ve bu
piyasalardan kazanan iki ki�inin k�sa hikayesini anlatal�m ve bu
piyasalar�n do�as�n�n gizli kalm�� bir taraf�n� daha g�stererek
sorular�m�za cevap bulmaya �al��al�m.
2 g�n �nce haber
ajanslar�na d��en bir atama haberi bir�oklar�n�n dikkatini
�ekmi�ti.
ABD’nin ���nc� b�y�k bankas� Citibank t�rev �r�nler sat�� birimi
ba�kan yard�mc�l��� i�in yeni bir ismi se�ti.
Atanan ki�i 29 ya��ndaki Kimberley Stolz’tu.
M�zik televizyonu MTV’nin video jokeyi ve eski “top model” olan Stolz bundan sonra
hisse senedi t�revlerinin sat���ndan sorumlu olacak.
Bu b�l�m�n sat�� gelirlerinin son y�l i�inde %40 azalmas� b�yle
bir de�i�imi zorunlu k�lm��.
T�rev �r�nler piyasas�n�n inovatif meritokrasisi san�yoruz b�yle
bir atamay� ka��n�lmaz k�lm�� g�r�n�yor.
T�rev �r�nler
piyasas�nda bug�ne kadar elde edilmi� en y�ksek y�zdeli
getirilerden biri 1979 y�l�nda gen� bir avukat olan Hillary
Rodham taraf�ndan elde edilmi�ti.
Rodham, b�y�k ba� hayvan fiyatlar�n�n zirveye ��kt���n�
d���nerek b�y�k ba� hayvan kontratlar�nda k�sa pozisyon ald�.
Yat�rd��� tutar sadece 1.000 dolard�.
On ay sonra ilk k�z� Chelsea’yi hamile olmas� nedeniyle
yat�r�m�n� sonland�ran Rodham 100.000 dolar ile masadan
ayr�lm��t�.
10 ayda neredeyse %10.000 getiri sa�lam��t�.
Bu inan�labilecek bir �ey de�ildi.
Haber 1994 y�l�nda
New York Times taraf�ndan yay�nland���nda ara�t�rmac�lardan
yat�r�mc�lara kadar herkesin dikkatini �ekmi�ti.
B�yle bir getirinin elde edilmesinin m�mk�n olamayaca��
s�yleniyordu.
George Soros’un en ba�ar�l� hedge fon y�neticisi olarak g�rd���
ve o�lunu yan�na staja g�nderdi�i Victor Niederfoffer b�yle bir
oyunda 100 kat getiri elde etme ihtimalinin ��lde kartopu bulma
ile e�it olas�l��a sahip oldu�u s�ylemi�ti.
Neredeyse t�m Amerika b�yle bir �eyin nas�l ger�ekle�ti�ini
ara�t�r�yordu.
1994 y�l�nda Journal of Economics and Finance dergisi konuyla
ilgili �niversite profes�rlerinde olu�an bir ekibin �al��mas�n�
yay�nlam��t�.
Profes�rlerin olu�turdu�u modele g�re 10 ay i�inde b�yle bir
piyasada 100 kat getiri elde etme ihtimalinin 31 trilyonda
birdi.
Fakat bu ba�ar� ger�ekle�tirilmi�ti ve herhangi bir manip�lasyon
i�ermiyordu.
Bu olay� bu kadar
pop�ler k�lan �eyin ne oldu�una gelince bilmeyenler i�in bir
kere daha s�yleyelim.
10 ay i�inde
yat�r�m�n� y�z kat�na ��karan ki�i ABD’nin �u anki D��
��leri Bakan� Hillary Clinton’d�.
T�rev piyasalar�n
ke�fedilmemi� do�as� bunlar gibi daha bir�ok hikaye ve y�n
i�ermektedir.
Fakat irrasyonellik burada da hakim olmu�tur.
O nedenle bu piyasalar�n do�al gereksinimi olan karma��k
matematik bilimin de�il hayat�n matemati�idir art�k.
--
You received this message because you are subscribed to the Google Groups "Gugukluhayat" group.
To post to this group, send email to [email protected].
To unsubscribe from this group, send email to [email protected].
For more options, visit this group at http://groups.google.com/group/gugukluhayat?hl=en.
