علوم سیاسی، اولین قربانی شورای تحول علوم انسانی
--------------------------------------------------------------------------- <strong>دانشجونیوز: انجمن علوم سیاسی طی نامه ای به رئیس جمهوری، از سرفصل ها و دروس جدید ابلاغ شده از سوی شورای عالی انقلاب فرهنگی که در روزهای نخستین خردادماه امسال تصویب شد، انتقاد کرده و خواستار توقف موقت یکساله آن شده است. به گزارش ایرنا، در این نامه آمده است: «آنچه به نام اصلاح عناوین و سرفصل های رشته علوم سیاسی تاکنون انجام شده بدون مشارکت و تایید اعضای هیات علمی گروه های علوم سیاسی و نهادهای مرجع و معتبر علمی حوزه علم و سیاست بوده و از آسیب ها، تنگناها، نواقص و خلاء های جدی برخوردار است.» در ادامه ی نامه خطاب به دکتر حسن روحانی رییس شورای عالی انقلاب فرهنگی آمده است: «چشم انداز اجرای سرفصل ها آسیب های جبران ناپذیری در رشته علوم سیاسی بر جای خواهد گذاشت.» از سوی دیگر اما، منوچهر محمدی، رئیس کارگروه تحول علوم سیاسی شورای عالی انقلاب فرهنگی، در گفتگو با خبرگزاری فارس، ادعای مطرح شده از سوی این انجمن را «حرف بی جا» خوانده و اذعان می کند: «با همه گروههای علوم سیاسی ارتباط برقرار کردیم و بخشنامه این کار را برای ۳۵ گروه آموزشی در سراسر کشور ارسال کردیم. حتی اگر در یک شهرستان کوچک یک گروه آموزشی علوم سیاسی وجود داشت این بخشنامه به آنان ارسال شده است. البته نظراتی نسبت به اصلاح کار وجود داشت اما انتقادی نسبت به کلیت کار خیر.» وی می افزاید: «در چارچوب این اقدام، از اینکه یک مورد مخالفت پیرامون کلیت قضیه وجود داشته باشد، مطلقاً نبود. حتی در مواردی قبل از اینکه تصمیمات ما به شورای تحول برای تصویب برود، به تمامی گروهها ارسال میکردیم که اگر نظری دارند ارائه دهند. مطلقاً اعتراضی درباره این اقدام وجود نداشت و همه این اقدام را پذیرفته بودند. البته نظرات اصلاحی وجود داشت اما از اینکه نظر مخالفی با کلیت کار باشد، از اینکه اسلامی کردن رشته بیهوده است وجود نداشت. استنباط من این است که بعضی افراد معدود که الآن به این روند اعتراض دارند گمان نمیکردند این اقدام به سرانجام برسد.» وی هدف این افراد معترض را عدم اجرای این برنامه عنوان کرده و می پرسد: «چرا در همان زمان که از اجرای کار مطلع بودند سخن و صحبتی نکردند؟ هنگامی که در پایان کار هم تمام اقدامات انجام شده را برای آنان ارسال کردیم یک مورد وجود نداشت که اشکالات کار را بیان کند.» محمدی می افزاید: «این افراد معدود فکر نمیکردند که این اقدامات پیش برود. فکر میکردند که کار در میانه میدان متوقف خواهد شد. البته ما به کار به صورت جهادی نگاه میکردیم. با توجه به اینکه کمک مالی نیز به ما نشد و بخشی از هزینه این اقدام را خودم پرداخت کردم که هنوز هم حدود ۹۰ میلیون که از جیب خود هزینه کردم را به من برنگرداندند.» انجمن علوم سیاسی همچنین در نامه ای جداگانه به اعضای هیات علمی دانشکده های علوم سیاسی سراسر کشور خواسته است تا آنها از این درخواست حمایت کنند. رونوشت این نامه نیز قرار است برای وزیر علوم، تحقیقات و فناوری ارسال شود. گفتنی است پس از آنکه سرفصل ها و دروس جدید رشته علوم سیاسی در کمیته علوم سیاسی شورای تحول علوم انسانی شورای عالی انقلاب فرهنگی تهیه و تصویب شد، این مساله در شورای تحول علوم انسانی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری نیز به تصویب رسید و برای اجرا در سال تحصیلی ۹۳-۹۴ به دانشگاه ها ابلاغ شده است. براین اساس ۹۰ عنوان کتاب جدید در رشته علوم سیاسی به دانشجویان سال اولی دوره کارشناسی علوم سیاسی دانشگاه های کشور تدریس می شود که ازجمله آنها می توان به ˈسیره نبویˈ، ˈقرآن و سیاستˈ و ˈادبیات سیاسی فارسیˈ اشاره کرد. همچنین به جای درس ˈنوسازی و توسعه سیاسیˈ، درس ˈتوسعه و پیشرفتˈ و برخی از مفاهیم مانند ˈمردمسالاری دینیˈ و ˈاقتصاد مقاومتیˈ تدریس خواهد شد. شورای تحول علوم انسانی ذیل شورای عالی انقلاب فرهنگی در سال ۸۸ و بعد از انتقادات آیت الله خامنه ای از محتوای علوم انسانی و با هدف اسلامی کردن آن شکل گرفته است. این شورا دارای چهار کمیته تخصصی مطالعات سیاسی، مطالعات ایران، مطالعات اسلامی و مطالعات بین المللی می شود. به موازات فعالیت کار این چهار کمیته، دانشگاه علامه طباطبایی و پژوهشگاه مطالعات علوم انسانی نیز به طور جداگانه طرح تحول در علوم سیاسی را دنبال کردند. اما این تغییر محتوی علوم سیاسی و رویکرد اسلامیزه کردن این متون بر چه اساس و چگونه صورت گرفته است؟ اسلامی کردن دروس غربی و بومی سازی علوم سیاسی محمدی به فارس می گوید: «واقعیتی که وجود دارد این است که رشته علوم سیاسی تماماً از غرب آمده است و ما چیزی به نام اسلامی کردن این رشته تا به امروز نداشتیم. البته دروسی به نام دروس اسلامی به این رشته اضافه شده بود اما اینکه دروس غربی، اسلامی شود مطرح نبود.» رئیس کارگروه تحول علوم سیاسی شورای عالی انقلاب فرهنگی در تبیین اصولی که بر اساس آن بازنگری در علوم سیاسی صورت گرفته است، از اصل «بومی سازی این رشته» نام می برد و توضیح می دهد: «با توجه به اینکه در ایران یک انقلابی به آن عظمت آن هم با محتوای اسلامی صورت گرفته بود، باید نظریههای مربوط به آن با مبانی انقلاب تطبیق پیدا میکرد. بر همین اساس نگاهمان را به علوم سیاسی بومی کردیم تا به این مهم برسیم.» وی که خود مدرک دکترای مطالعات بین المللی اش را از دانشگاه کارولینای جنوبی آمریکا اخذ کرده است، اضافه می کند: «خیلی از دروس چون در آمریکا تدوین شده بود و به عنوان علم جهانی مطرح بود، در سرفصلهای رشته علوم سیاسی وجود داشت که اصلاً مورد نیاز نبود. حال ما باید از زاویه ایرانی اسلامی به این موضوع نگاه میکردیم و تغییرات را در این راستا انجام میدادیم.» مفهوم سازی نوین: بازتعریف مناطق جهان بر اساس محوریت اسلام منوچهر محمدی در ادامه علم سیاست را تعریف شده «بر اساس نظریه پوزیتویستی غرب» می خواند و از اصل «مفهوم سازی نوین» در بازنگری سرفصل ها نام برده و در مقام مثال می گوید: «برای مثال واژه خاورمیانه یک واژه غربی و استعماری است بدین معنی که اروپا در مرکز دنیا قرار دارد و ما در حاشیه قرار داریم که مقام معظم رهبری نیز در بازتعریف این واژه از «جنوب غربی آسیا» نام بردند و ما آن را به جهان اسلام بسط دادیم.» وی می افزاید: «تعریفی که ما از مناطق جهان ارایه دادیم بر اساس محوریت جهان اسلام است. ما عنوان کردیم که دنیا به پنج قسمت تقسیم میشود ازجمله منطقه جهان اسلام که از اندونزی و مالزی در شرق تا موریتانی در غرب تا شمال صحرای آفریقا گسترش مییابد. این واژه جهان اسلام قبل از انقلاب اسلامی به کار برده نمیشد. همینطور جهان غرب، جهان شرق، امریکای لاتین و جنوب صحرای آفریقا را هم تعریف کردیم.» وی در نقد تدریس متون دوره کارشناسی رشته علوم سیاسی در گذشته می گوید: «آنچه را که از غرب آمده بود را بازگو میکردند، نگاهشان،نگاه ایرانی-اسلامی نبود. اگر عهدنامه وست فالیا را بعنوان مبدأ سیستم نظام بینالملل میدید هیچگاه نقدی بر آن وارد نمیکرد که این موضوع حقیقتاً استثماری و استعماری نظام سلطه است. اما برنامه کنونی ما این است که در کنار توصیف، نقد هم باشد.» کاهش گرایشات در مقطع کارشناسی ارشد محمدی در رابطه با تغییرات در دوره کارشناسی ارشد علوم سیاسی می گوید: «در دوره ارشد تنوع رشته را در گرایشها قرار دادیم و بجای اینکه ۲۰ رشته درنظر بگیریم، رشتههای موجود را بصورت گرایش در ۴ رشته قرار دادیم. برای مثال سیاستگذاری عمومی را در مطالعات سیاسی قرار دادیم و یا مطالعات منطقهای را بعنوان گرایش در مطالعات جهان درنظر گرفتیم. دانشجو چطور میتواند دروس منطقهای را بخواند، اما از دروس جهانی بیاطلاع باشد؟ البته دانشجو در این شرایط فارغالتحصیل رشته مطالعات منطقهای نمیشود بلکه فارغالتحصیل مطالعات جهان با گرایش مطالعات منطقهای میشود.» تربیت اساتید معتقد به اسلامی شدن علوم سیاسی منوچهر محمدی تخصص اساتید در حوزه ی درسی را کافی نمی داند و «اعتقاد به اسلامی شدن این رشته» را نیز از شرایط مورد نظر برای استاد علوم سیاسی عنوان می کند. در ادامه در مورد تربیت اساتید مرتبط با دروس دانشگاهی جدید اظهار دارد: «برای مثال ما عنوان «قرآن و سیاست» و دیگر عناوین مانند آن را در سرفصل دروس رشته علوم سیاسی گنجاندیم و تدوین و تهیه مطالب و محتوای آنان را بین ۹۰ اساتید تقسیم کردیم و به آنان برای انجام این کار مأموریت دادیم.» وی توضیح می دهد: «مرحله بعدی آموزش و بازآموزی اساتید بود. واضح است که اگر اساتید از قبل آمادگی تدریس چنین مطالبی را نداشته باشند، نمیتوانند این دروس را برای دانشجو تبیین و ارائه کنند. این مرحله در تابستان امسال با همکاری دانشگاه علامه در ۲ مرحله انجام میگیرد. یک مرحله مدیران، گروههای آموزشی و رؤسای دانشکدههای علوم سیاسی حضور دارند که باید مجری کار باشند. مرحله بعد، آموزش اساتید در رشتههای تخصصی است. استادی که میخواهد «قرآن و سیاست» را به دانشجو تدریس کند، نمیتواند یک فرد سکولار باشد. فردی باید باشد که به قرآن و مباحث مربوط به آن تسلط داشته باشند.» نگاه جهادی در بازنگری در علوم سیاسی منوچهر محمدی در پایان نگاهش به بازنگری در علوم سیاسی را «نگاه جهادی» توصیف کرده و اذعان دارد: «من هم در دانشگاههای کشور و هم در آمریکا درس خواندهام و عملاً نیز وارد گود سیاست شدم. مسئولیتهایی که من برعهده داشتم در حوزههای سیاسی بود به همین خاطر از مشکل موجود در رشته شناخت کامل دارم و به همین خاطر وارد گود شدم». وی در ترسیم چشم انداز اجرای این بازنگری می افزاید: «من شخصاً در رشته علوم سیاسی این را به عنوان یک کار باقیات و صالحات میدانم و با جدیت تا زمانی که حمایت شویم به دنبال پیاده کردن آن هستیم تا بتوانیم ظرف ۵ سال کار را به اتمام برسانیم.» محمدی می گوید: «ما بعنوان اولین رشته کار خود را با موفقیت انجام دادیم و توانستیم الگو برای دیگر رشتهها شویم که خوشبختانه به نتیجه رسید که این کلیت کاری بود که انجام شده است و هماکنون در حال نوشتن سرفصلهای دوره ارشد هستیم که امیدواریم برای سال آینده دوره کارشناسی ارشد را هم اجرا کنیم.» وی در پاسخ به خبرنگار فارس که پرسیده بود « چرا در گذشته این اقدامات صورت نگرفته است؟» اظهار دارد: «متأسفانه خیلی از افراد و همچنین بعضی از اعضای ستاد انقلاب فرهنگی مانند سروش و شمس آل احمد و امثال آنها اعتقادی به این امر نداشتند و از طرفی افرادی که در شورای عالی انقلاب فرهنگی هستند رشتههایشان تجربی بوده است و آن اهمیت لازم را به علوم انسانی نمیدهند. البته ما راه را برای بقیه باز کردیم و به دنبال رشته ما روانشناسی هم راه افتاد و کار در حال پیشرفت است و من امیدوارم ظرف پنج سال بتوانیم نتیجه لازم را بگیریم.»</strong> --------------------------------------------------------------------------- Link: http://www.iranpressnews.com/source/173144.htm -- The webmaster! -- ----------------------------------------------------- لطفا به برگه فیس بوک ایران پرس نیوز بپیوندید https://www.facebook.com/pages/Iran-Press-News/164205616925402 ----------------------------------------------------- - برای لغو عضويت لطفا از همان ایمیلی که عضو خبرنامه شده اید به آدرس زير ايميل بفرستيد و سپس لینکی که برای شما فرستاده میشود را تائید کنید [email protected] هرزمان که بخواهید میتوانید با فرستادن یک ایمیل به آدرس زیر دوباره مشترک خبرنامه شوید [email protected] - --- شما به این دلیل این پیام را دریافت کردهاید که در گروه Google Groups "ایران پرس نیوز" مشترک شدهاید. برای لغو اشتراک از این گروه و قطع دریافت ایمیلهای آن، ایمیلی به [email protected] ارسال کنید. از این گروه در http://groups.google.com/group/iranpressnews دیدن کنید. برای گزینههای بیشتر، از https://groups.google.com/d/optout دیدن کنید.
