Isukna barang Demang Mertoyo rek nitah badega ngangkir Jalma;
na mejana nu paranti manehna diajar, aya kertas dilipet, ari dibuka teh ku basa
Holland, surat ti Jalma. Nu eusina kira2 kieu : Meneer Joyo Mertoyo, Demang
Batuurip. 

Guden morgen meneer, 

Ik ben naar Mataram, lantaran aya tugas nu katunda ku sabab
kuring ngajar sampeyan; tah ku sabab ayeuna geus ngarengsekeun kawajiban
Kuring; lantaran sampeyan geus pinter ayeuna mah; jadi kuring permisi rek
neruskeun lalampahan. Kuring nganuhunkeun pisan ka na sagala kahadean sampeyan.
Jeung kuring menta dihampura upama kuring jeung dulur kuring salila nganjrek di
dieu nyieun kasalahan, Mudah2an engke dina waktu nu leuwih salse urang bisa
patepung deui. Hormat ti kuring : Jalma jeung Bejo. 


Barang maca eta tulisan, Kacida Ki Mertoyo kagetna, langsung
nitah hiji Ponggawa supaya naek kuda nyusul Jalma sugan masih kasusul; tapi eta
ponggawa balik nyamos lantaran teu kaciri tapak2na acan cenah. Ki Demang ngan
ukur bisa gegetun bari melang ka adina, nya eta Utari. 


Ayeuna Jalma geus jauh pisan ninggalkeun Padukuhan Batuurip;
jol we ka hiji leuweung nu sigana can kasaba jelema; Jalma bingung, naha
manehna geus sasab ? Naha kudu indit ngurilingan heula ieu leuweung kakara
bakal manggih jalan deui ? Naha ieu teh buntu ? piraku kudu balik deui mah ? 


Si Bejo oge kacirina rada bingung, nempo leuweung anu sakitu
luwang liwungna mah, lantaran manehna ge memang can ngajaran lalampahan jauh,
komo ka leuweung ieu mah. Harita waktuna masih waktu Dhuha, beuteung geus
lapar; dimana neangan kadaharan ? 


Keur kitu sada aya nu ngorosak jeung ngagorobas; maung gede
buluna loreng, maung lodaya sigana keur ngudag2 kijang. 


Wah enyaan ieu mah leuweung angker pisan yeuh cek hate Jalma;
tapi didieu sigana masih loba keneh sato alasna ; ah moal kalaparan mun kitu
mah. Tapi kumaha nembus ieu leuweung sakieu gerotna? Cek Jalma dina hatena.
Manehnaa inget tadi waktu indit ti Kademangan, asa manggih jalan teh dua
cabang, nu hiji ka wetan , nu hiji deui ka Kidul; ku sabab manehna teu nyaho
jalan , nya nyokot nu ka Kidul, meureun aing geus sasab yeuh. 


Nya ahirna Jalma mutuskeun rek balik deui ka jalan tadi,
terus rek nyokot jalan nu hijina deui; teu kanyahoan waktu geus rek burit,
kapaksa Jalma eureun heula nyelang shalat asar. Si Bejo nu biasana gumbira
ayeuna mah ngabetem we, jeung manehna ge teu loba omong waktu Jalma balik deui,
nya terus we nuturkeun Jalma. Untung na perjalanan eta, manggih tangkal cau, nu
sigana aya nu asakna; nya Jalma metik sababaraha hiji, enya masih can asak
pisan, tapi lumayan ti batan kalaparan mah. Wanci Maghrib kakara nepi ka jalan
cagak tea. 


Nya kapaksa Jalma jeung Ki Bejo sare di dinya gentenan, da
bisi aya sato nu nyiar mangsa, ngaliwat ka dinya.  


Enya we, teu kanyahoan ti mana jolna aya oray Sanca sagede
leungeun ngadeukeutan ka dinya; kabeneran Jalma keur giliran sare; Ki Bejo
reuwas pisan nempo oray geus deukeut, teu kanyahoan ti anggalna; tapi Bejo ge
lain jelema jore jore, manehna kaasup Jadug oge; langsung manehna rikat newak
eta oray; oray Sanca langsung rek meulit Ki Bejo; Ki Bejo rikat  ngagiwar; oray 
teu katewak, Ki Bejo ge teu
beunang kabeulit. 


“Aeh siah rek ngalawan ka aing siah ? hayang disate siah !?’ Cek
Ki Bejo cocorowokan sorangan; eta si oray kacirina geus lapareun pisan, da
euweuh kasieun ku jelema terus we nekad nyerang; tapi ngan sakilat Ki Bejo bisa
newak terus dibabetkeun sirahna, mangkaning Ki Bejo geus ngerahkeun tanaga
jerona atuh harita keneh oray Sanca teh paragat. Najan teu lila eta tarung
jeung oray; Ki Bejo ngarasa cape , hanaang, jeung leuleus, terus we manehna
ambruk , brek we diuk ngalempengkeun jalan pernapasan.
HANCA
 

Kirim email ke