> Asagidaki gibi bir senaryo kursak, guvenlik modelinde bir eksiklik var
> diyebilir miyiz?

 Evet bu senaryoda bir güvenlik açýðý var. Güvenlik modelinde kullanýcý
güvenlik ile ilgili dikkatli davranmýyor, kendine yollanan ne olduðunu
bilmediði dosyayý çalýþtýrýyor. Bence güvenlik açýðý klavye ile sandalye
arasýnda :)

 Þaka bir yana güvenliðin bence en önemli iki þartý "fiziksel güvenlik"
ve "sosyal güvenlik", yani bilinçlendirilmiþ kullanýcýdýr. Bu ikisindeki
herhangi bir açýk, yazýlým tarafýnda aldýðýnýz hemen her önlemi alt
edecektir.

 Unutulmamasý gereken bir þey, fiþi taktýðýnýz andan itibaren "asla" 
%100 güvenli bir sistem oluþturamazsýnýz. Her açýdan yazýlýmlarýnýz
süper güvenli bile olsa (ki olmaz) güvenliði etkileyen baþka
bileþenlerden (iletiþim, kullanýcý vb.) ötürü sisteminiz güvensizleþir.
Güvenlik adýna yapabileceðiniz sadece güvenlik problemi daha az bir
sistem oluþturmaktýr (dikkat edin daha güvenli demiyorum,
sisteminizdeki bir kritik açýk diðer bütün önlemleri geçebilir). Bu
iþlemi yaparken de alacaðýnýz önlemler sizi kullanýþlýlýk ve paranoya
arasýnda seçime zorlar, sisteminizi tasarlarken aradaki dengeyi
saðlamak zorunda kalýrsýnýz.

 Masaüstü sistemlerde kullanýþlýlýk bizim için kullanýcýya her iþ
yaptýðýnda pencere çýkartýp (bir kaðýda yazacaðý ya da 12345 olarak
yazacaðý) bir parola sormaktan daha önemli. Bunun yanýnda güvenlik
ile ilgili çalýþmalarýmýzý daha ortada Çomar'ýn, Pisi'nin sadece adý
varken yaptýðýmýzý, bu durum için yýllardýr tabiri caizse "kafa
patlattýðýmýzý" hatýrlatýrým. Pardus'un güvenlik konusuna verdiði önemi
güvenlik güncellemelerini yapma hýzýmýza ve bizim açýklarý kapatmamýz
ile diðer daðýtýmlarýn kapatmasý arasýndaki aylara varan zaman farkýna
bakarak da görebilirsiniz.

 Bu güvenlik hikayesinde anlaþýlmayan bir nokta var. Bir kullanýcýnýn
pardus üzerinde iþlem yaparken parola girmeden yapabilmesi demek, root
yetkilerine sahip olduðu anlamýna gelmiyor. Çomar üzerinden yapýlan
bütün iþlemler yine Çomar'ýn obje modelinde tanýmlanmýþ olan
iþlemlerdir ve sadece o iþlem için yetkilendirilmiþ kullanýcý
tarafýndan yapýlabilir. Aslýnda paket konusu en uç nokta, ama mesela
pnp aygýtlarý yönetebilen birinin yetkisi yoksa að ayarlarýný
deðiþtirebilmesi bir yazýlým hatasý olmadýðý sürece (ki henüz böyle bir
durumla karþýlaþmadýk) mümkün deðildir. 


> Mumkun mudur? Eger kullancinin bu script'i calistirmasini saglamayi
> basarabilirsek, bu bir guvenlik eksigi olur mu? Ubuntu gibi bir
> linux'ta, yeni bir repo eklenmeye calisildiginda sifre isteyecek ve
> kullanici noluyor yaw diyip uyanabilecektir. Ama Pardus modelinde?

 Örneðe gelecek olursak, teorik olarak yapýlabilirmiþ gibi görünüyor
ancak pratikte geçerliliði yok denecek kadar azdýr (güvenliðin hiç bir
sistemde %100 olamamasý gibi). Bahsettiðiniz senaryoyu yapabilmesi için
birinin oturup öncelikle bütün pardus alt sistemlerini ezbere biliyor
olmasý gerekiyor. Gerekli vakti harcadýktan sonra da hazýrladýðý truva
atýnýn ihtiyaç duyduðu Çomar, Pisi vb. araçlarýn "nokta atýþ"
sürümlerini tutturmasý gerekiyor. Bu sürümleri tutturduktan ve
bahsettiðiniz senaryoyu hazýrladýktan sonra kritik bilgiler içeren bir
bilgisayarýn baþýna dikkatsiz bir kullanýcýnýn oturmasý, bu saldýrganýn
da bu kullanýcýyý bulup yönlendirmesi, "sosyal mühendislik" yapýp
kandýrmasý gerekiyor. Bunlar bana çok akla yatkýn gelmiyor. Hadi
diyelim ki her þey yerli yerine oturdu, saldýrý baþarýlý oldu, bu sefer
de kullanýcýnýn yeni depo eklenmesi, paket kurulmasý gibi iþlemleri,
(ki bu arada pisi GUI sini ele geçirmek gibi bir tarif de mümkün deðil,
bu iþ çok daha farklý ve çok daha karýþýk yapýlmalý), bilgisayarýndaki
istenmeyen/beklenmeyen að trafiði vb. durumlarý fark etmemesi
gerekiyor. Sizin anlayacaðýnýz çook uzun bir yol ve araçlarýmýz sürekli
deðiþtiði için de kalýcý olmasý mümkün olmayan bir yol.

 Böyle bir sistem hazýrlamaya giriþtiyseniz, emek - zaman göz önüne
alarak Pardus'a özel bir þey yapmanýn da bir anlamý yok. Genel olarak
"yetkili kullanýcýyý nasýl kandýrýrým" mantýðýyla herkesi etkileyecek
bir þey hazýrlarsýnýz, hem daha kullanýþlý olur hem de daha kýsa sürede
hazýrlanýr. Örneðin bilgisayara kullanýcý giriþ yaptýðýnda çalýþacak
basit bir keylogger ile güvenlik saðladýðý zannedilen "ben her iþlem
yaptýðýmda ekranda parola soran bir pencere" çýktýðýnda keylogger
parolanýzý kaydeder, saldýrganýn istediði bir yere gerekli bilgileri
ulaþtýrýr, ondan sonra da saldýrgan istediði her iþlemi yapar. Ne
pardus ne X ne Y fark etmez, iþletim sistemi ya da daðýtým ayýrt
etmeden bu yapýlabilir. Hem de daha kolay hazýrlanýr.

 Bence yazýlýmlarýnýzýn daha tasarým aþamasýnda güvenlik göz önüne
alýnarak hazýrlanmasý, akýllýca kodlanmasý, çeþitli güvenlik
incelemelerinden geçmesi, açýkkodlu yani "milyonlarca gözün baktýðý"
bir yerde kaynak kodlarýnýn durmasý gibi kriterler ekrana çýkan bir
parola kutusundan çok daha fazla güvenlik saðlar. Bu parola sorma
meselesi diðer kriterler saðlandýðýnda sadece kullanýcýnýn kendini
güvende hissetmesini, hatta bu sebeple gevþemesini dikkatsizleþmesini
saðlar. Tam Türkçe'ye çeviremediðim "security through obscurity"
terimini araþtýrmanýzý öneririm.

 Peki bahsettiðiniz senaryonun önüne geçebilecek yöntemler yok mu ?
Tabi ki var. Uygulayabileceðiniz bir kaç yöntem;

 - Sisteminde kritik bilgiler saklayýp da bu senaryodaki gibi sosyal
saldýrýlarý fark edemeyecek kullanýcýlara "yetki vermeyin".

 - Kendinizden bile çekiniyorsanýz ve illa parola yazmak istiyorsanýz
kendinize de yetki vermeyin, sistem araçlarýný kdesu ile çalýþtýrýn.

 - Paranoya seviyesinde güvenlik sizin için önemli ise yine depomuzdan
apparmor kurun ve kullanýn, bu ve benzeri pek çok senaryonun mümkün
olmamasýný garanti eder. Sistem takibi ve korumasý adýna çok kapsamlý
ve çok detaylý bir araç setidir.

 Sistem izleyici yetki kýsýtlayýcý daha pek çok baþka yöntem de mevcut,
ama paranoyanýn da sonu yok. Þu an ki sistemimizde yapmak istediðimiz,
henüz oturtamadýðýmýz araçlar, yöntemler vs. mevcut ve bu konular
üzerinde çalýþmalarýmýz sürüyor. Ancak sizin de olmasý gerektiðine
inandýðýnýz deðiþiklikler / iyileþtirmeler varsa hata.pardus.org.tr
adresinden ilgili yazýlýmýn geliþtiricisine bildirebilirsiniz.

 Listenin konusunun çok dýþýna çýktýk ama umarým açýklayýcý olmuþtur.

-- 
 Onur Küçük                                      Knowledge speaks,   
 <onur.--.-.pardus.org.tr>                       but wisdom listens  

Cevap