Hermes (De resolutie over het oorlogsverleden in het Vlaams Parlement : een positieve onthouding)

[hermes]

Hermes Persmededeling De resolutie over het oorlogsverleden in het Vlaams Parlement : een positieve onthouding Organisatie: Jan Loones Verstuurd door: Hilde Laheye E-post: [EMAIL PROTECTED] Internet: Telefoon: 058/51.37.38 Telefax: Datum: 20-03-2002 Het Vlaams Parlement behandelde, in plenaire zitting van 20 maart 2002, de "resolutie betreffende de aanbevelingen inzake het omgaan met het oorlogsverleden van Vlaanderen". Vlaams volksvertegenwoordiger Jan Loones schetste de houding van de Nieuw-Vlaamse Alliantie. Hieronder vindt u de schriftelijke voorbereiding van deze tussenkomst. De N-VA bevestigde principieel haar steun aan alle initiatieven die kunnen bijdragen tot verzoening en tot uitbouw van de democratie in Vlaanderen. Essenti�le reserves bij de resolutie werden gemaakt voor wat betreft een te sterke veralgemening van de vormen van collaboratie, de voorwaarde van individuele erkenning van fout �n schuld, en het t� sterk utilitaristisch misbruik van het oorlogsverleden in de - contra-productieve - strijd (nog maar eens) tegen die ene partij ... Resolutie betreffende de aanbevelingen inzake het omgaan met het oorlogsverleden van Vlaanderen (Stuk 997 2001-2002) Bespreking plenaire vergadering Vlaams Parlement 20 maart 2002 -tussenkomst Jan Loones (N-VA) De Nieuw-Vlaamse Alliantie was geen vragende partij voor dit debat in het Vlaams Parlement. Als partij die (zie de N-VA -beginselverklaring) in Vlaanderen vorm wil geven aan een humanitair nationalisme van de 21ste eeuw, bekijkt de N-VA het oorlogsverleden letterlijk en figuurlijk als iets van de vorige eeuw. Trouwens: is het verleden nog steeds zo onverwerkt als wordt beweerd? Bovendien zijn wij op dit dossier wat moegestreden. Zovele vroegere initiatieven zijn gestrand; zovele discussies bleven dovemansgesprekken; er is zoveel naast elkaar gepraat; er is het diep besef dat het federale debat over het oorlogsverleden totaal geblokkeerd is; er is het ter ziele gegane decreet Suykerbuyk; er is de vraag naar de zin van een initiatief op het niveau van het Vlaams Parlement; er is de vraag waarom we de gehele discussie niet overlaten aan historici, die dan eerst reeds zouden moeten omschrijven wat collaboratie is, en wat repressie is, om te vermijden dat we nog maar eens naast elkaar zouden praten. Maar: de resolutie ligt voor. En anderzijds kan de Nieuw-Vlaamse Alliantie, als erfgenaam van de vroegere Volksunie, uiteraard niet anders dan zich betrokken voelen wanneer het Vlaams Parlement aanbevelingen wil formuleren "inzake het omgaan met het oorlogsverleden van Vlaanderen". Van bij haar ontstaan heeft de Volksunie zeer veel aandacht gehad voor het drama van de collaboratie en de schande van de repressie. In 1994, vijftig jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog, stelde de Volksunie een pakket van maatregelen voor, dat ze noemde: "Een globaal plan voor amnestie en verzoening", onder de titel "Op zwart-wit-denken bouw je geen samenleving". Uit het inleidend woord van de toenmalige voorzitter (B. Anciaux), onder de titel "Verzoening", haal ik volgende passage: "Nu moet er eindelijk een einde komen aan die diepe wonde! Als we ons nieuwe Vlaanderen willen bouwen moeten we de hypotheek lichten. Wit en zwart moeten nu maar eens eindelijk het eigen gelijk, eerlijk en zonder schroom, kunnen overstijgen. Daarom moet er amnestie komen, of noem het eerherstel of verzoening." De betrachting was dezelfde die nu voorligt; de remedies waren wel ingrijpend anders. In minder dan tien jaar is de sfeer rond het dossier ingrijpend veranderd: poorten die toen openstonden zijn intussen totaal gesloten. In de Financieel Economische Tijd van woensdag 2 februari 1994 prijkt de titel: "Koning Albert II houdt voorzichtig pleidooi voor amnestie". Wie houdt zo'n titel vandaag nog voor mogelijk? Als erfgenaam van de Volksunie beschouwen wij het als onze plicht een streep te trekken onder een onzalig verleden, vanuit een oprecht verlangen om de nieuwe generaties, de jonge Vlamingen, niet verder meer op te zadelen met dit dossier. Vanuit die houding zijn wij enthousiast voor ieder initiatief dat kan bijdragen tot de zongenaamde "verzoening". In de mate dat de voorliggende resolutie kan bijdragen tot die verzoening wil de N-VA er derhalve ook zijn steun aan verlenen, en haar waardering uitdrukken voor de initiatiefnemers, en al wie bruggen wil slaan. De steun kan echter niet onverdeeld zijn, om verschillende redenen die wij verder uiteenzetten. Vanuit hetzelfde verantwoordelijkheidsgevoel tegenover de toekomstige generaties steunt de N-VA evenzeer de andere bekommernissen, die geformuleerd worden in de resolutie: de zorg voor de democratische rechtsbeginselen, het ijveren voor de verdraagzaamheid en voor de eerbiediging van de mensenrechten, het actief meewerken aan een open en verdraagzaam Vlaanderen in Europa en in de wereld, een duidelijk gebaar van onverzoenbaarheid tegenover autoritaire stromingen. Ook hier nochtans wil de N-VA een belangrijke bijbemerking formuleren. Verzoening Als voorwaarde om te komen tot een nieuwe stap in de richting van verzoening, stelt de resolutie voorop dat het noodzakelijk is te komen tot een erkenning en herkenning van "de schuld in de ontsporingen en aberraties die de Tweede Wereldoorlog kenmerkten" (overweging 1�); voor wie de fout erkent, individueel, is men bereid zich verdraagzaam, begripvol en vergevingsgezind op te stellen (overweging 4�). De N-VA kan zich niet aansluiten bij deze voorwaarde van individuele erkenning van fout �n schuld. Natuurlijk was de collaboratie fout, en essentieel tegenstrijdig met de ontvoogdingsstrijd die de Vlaamse Beweging steeds heeft willen voeren. Evengoed lijkt het nochtans zo dat het Vlaams-nationalisme het er moeilijk mee heeft, als deze fouterkenning moet ge�nterpreteerd worden als het aanbieden van excuses aan Belgi�. Spreken over dergelijk historisch pardon, doet onmiddellijk de vraag rijzen waarom Belgi� zich dan niet zelf verontschuldigt voor de honderd jaar onderdrukking van de Vlaamse identiteit, voor de koloniale wandaden van Leopold II, voor de moord op Joris Van Severen en op anderen? Natuurlijk was de collaboratie fout, maar evengoed is het niet eerlijk de collaborateurs meteen ook al verantwoordelijk te verklaren voor alle wandaden van het naziregime, met inbegrip van de shoah. In zijn m�moires schreef Pierre 'd Outryve d' Ydewalle, die onder de bezetting voor de Britten spioneerde, en later gouverneur van West-Vlaanderen werd, dat de massamoord zelfs hem niet bekend was. Natuurlijk was de collaboratie fout, maar dit betekent niet dat iedereen die in die oorlogstijd verantwoordelijkheid opnam voor zijn plaatselijke gemeenschap (zoals bijvoorbeeld een oorlogsburgemeester), ook automatisch individueel schuld zou moeten bekennen, gemeten naar de omstandigheden van toen, en wetend dat zovele flaminganten deel hadden aan deze collaboratie uit "niet begrepen idealisme en misleiding", zoals geformuleerd in de resolutie. N� beseffen dat de collaboratie fout was, betekent niet dat allen die collaboreerden automatisch fout hadden, in de omstandigheden en binnen het denkkader van toen. Democratie en verdraagzaamheid Zoals gezegd steunt de N-VA alle inspanningen die van Vlaanderen een humanitaire democratie maken, verdraagzaam, en open naar de wereld. Evengoed echter storen wij ons aan het t� uitdrukkelijk utilitair inschakelen van de oorlogsgeschiedenis in dit streven: onder meer door de uitdrukkelijke verwijzing naar hun slogan ("Eigen volk eerst") wordt al te veel ��n partij geviseerd. Alleen reeds vanuit een puur wetenschappelijke benadering moet men zich daartegen verzetten. Historicus Bart De Wever heeft dit op treffende wijze gedaan in zijn opiniestuk in De Standaard (zie vrije tribune DS 27/2/02 "Historia docet"). De Vlaams overheid mag het oorlogsverleden niet inschakelen in een hedendaags politiek discours. Bovendien lijkt het ons dat op dergelijke manier handelen strategisch verkeerd is: het Vlaams Blok is niet de erfgenaam - en nog minder de enige erfgenaam - van het groot stuk Vlaams idealisme, dat zich inderdaad heeft laten misleiden door de collaboratie. Besluit De N-VA steunt het initiatief van de resolutie in de mate dat de betrachting is te komen tot verzoening. De methode echter om iedereen individueel fout te doen erkennen, lijkt ons niet aangewezen. Men moet nuchter kunnen vaststellen dat de collaboratie vele verscheidene gezichten had, waarbij de bladzijde enkel kan worden omgedraaid via een collectieve maatregel. De N-VA zal daartoe een initiatief formuleren in de Kamer, door neerlegging van een genuanceerd wetsvoorstel tot eerherstel, ge�nspireerd op de vroegere voorstellen van professor Luc Huyse. De N-VA ondersteunt ook de initiatieven die ertoe bijdragen dat Vlaanderen zich ontwikkelt tot een open en verdraagzame natie, in volle respect voor de democratie. Wij hebben echter moeite met de strategie van de huidige resolutie, die opnieuw in de kaart dreigt te spelen van de partij die wij willen bekampen. Met andere woorden: de N-VA is het eens met de bekommernissen en met de doelstellingen van de resolutie, doch niet met de modaliteiten. Bij de stemming over de resolutie ligt derhalve de onthouding voor de hand. Jan Loones, Oostduinkerke, 20 maart 2002 [Reageren] [Persmededeling en reacties op het web nalezen] Hermes is de gratis persmededelingendienst van Politiek.net Deze berichten werden verstuurd naar de nieuwsredacties en de abonnees van Hermes. Meer informatie en in- en uitschrijven kan via http://www.politiek.net/hermes of via een berichtje naar [EMAIL PROTECTED]. Hermes is beschikbaar met de volledige persmededeling, een dagelijks overzicht, een wekelijks overzicht, of een dagelijks overzicht gefilterd op sleutelwoorden. Je kan je instellingen wijzigen via Mijn.politiek.net. Politiek.net is in geen geval verantwoordelijk voor de inhoud van deze mededelingen.