Wyjatki z relacji swiadkow mordu w Jedwabnem:
K. Mojzesz lat 39: "W roku 1942 niemcy wszystkich zydow w m. Jedwabnem spedzili
do stodoly i podpalili, takze nikt z Zydow nie uratowal sie. Przytem obecny nie
bylem, lecz zdolal zbiec wtenczas z Jedwabnego i nie byl zapedzony do stodoly
Kilingros Motek, ktory pozniej przebywal razem ze mna w getcie w Lomzy i
opowiadal mi..."
M. Dawid lat 31: "W miesiacu lipcu 1942 roku niemcy kazali wszystkim zydom z
Jedwabnego wyjsc na rynek, ja wtenczas nalezalem do partyzantki, bylem w
Jedwabnem i widzialem jak byl rowniez na rynku z Zydami Lejba Pendziuch.
Poprowadzili wszystkich Zydow z rynku wyszeregowanych w czworki do stodoly i
podpalili stodole.(...) Spalilo sie w tej stodole okolo 700 zydow".
C. Hercek lat 32: "w lipcu 1941 roku niemcy wszystkich zydow w Jedwabnem
wymordowali przez spalenie w stodole. Widzialem jak pedzili Zydow do stodoly
(...) i stodole podpalili. Wtenczas ja w Jedwabnem ukrywalem sie od niemcow.
Bylem w ukryciu i ocalalem. Spalili Zydow w dzien".
B. Jankiel lat 46: "10 lipca 1941 roku widzialem jak niemcy wszystkich zydow z
Jedwabnego spedzili do stodoly i podpalili. (...) Wtenczas ukrywalem sie przez
niemcami, w te pore bylem w ukryciu na cmentarzu i wszystko widzialem".
L. Zelik lat 53: "W czasie gdy niemcy wkroczyli do Jedwabnego ludnosc zydowska
masowo zostala spedzona do stodoly za Jedwabnem i w tej stodole zostala masowo
spalona. Ja wraz z ojcem petenta bylem w liczbie osob pedzonych do stodoly
jednak w ostatniej chwili przed stodola udalo mi sie zbiec i schowac pod murem
cmentarnym obok stodoly. Stwierdzam stanowczo, ze widzialem na wlasne oczy
(...) jak niemcy wpedzili (...) do stodoly, a nastepnie stodole podpalili i
spalili wszystkich zapedzonych w niej Zydow. Zydow w tej stodole zostalo
spalonych kilkaset"
Chaim S. lat 30: "Niemcy spalili Piekarewiczow w sierpniu roku nie pamietam..."
G. Eljasz lat 23: "(...) Gradowskich spalili Niemcy w 1941 r.(...)"
Rywka F. Lat 38: "(...) Piekarskich Niemcy wywiezli wtedy jak likwidowali zydow
i dotad nie wrocili (...)"
M. Piotr lat 65: "(...) Piekarski z zona Golda zostali spaleni przez Niemcow
(...)"
M. Jozefa lat 60: "(...) niemcy spalili piekarskich(...)"
(oryginalna pisownia akt zostala zachowana)
JAK NIE KIJEM TO GO PALA
Profesor Daria Nalecz z Naczelnej Dyrekcji Archiwow Panstwowych w Warszawie,
gdzie odbyla sie konferencja prasowa, na ktorej zaprezentowano znalezione
archiwalia, zapytana, jak wyjasnic pominiecie w zeznaniach polskiego udzialu w
tej zbrodni, wyrazila przypuszczenie, ze swiadkom moglo byc niewygodnie
oskarzac polskich wspolobywateli przed polskim sadem.
