Najstarija hrišćanska crkva na Balkanu uskoro prepokrivena
Jedinstven primer
sakralne arhitekture
Staru ćeramidu na crkvi zameniće nova, italijanska, dobrog kvaliteta. Postavlja se izolacija, a ceo posao bi trebalo da bude gotov za dvadesetak dana
NOVI PAZAR - Dva kilometra udaljena od magistralnog puta Raška-Novi Pazar, na uzvišenju koje dominira okolinom, nalazi se Petrova crkva. Izuzetno značajna za proučavanje istorije sakralne arhitekture, ova građevina, po svom arhitektonskom sklopu, predstavlja jedinstven objekat. Kao najstariji spomenik srpske crkvene arhitekture, sadrži ostatke i svedočanstva mnogih epoha.
Privatno preduzeće "Rade neimar" iz Beograda započelo je ovih dana radove na prepokrivanju ovog značajnog kulturno-istorijskog spomenika, koji, mnogo bolje od drugih, može navesti na šetnju kroz vreme i vratiti se u doba kada je trebalo ubediti srednjovekovnu Srbiju, nastanjenu keltsko-slovenskim kućnim božanstvima, u to da je Bog jedan i da ne treba imati drugih bogova osim njega.
Staru ćeramidu na crkvi zameniće nova, italijanska, kažu, dobrog kvaliteta. Postavlja se izolacija, a ceo posao bi trebalo da bude gotov za dvadesetak dana. Inače, preduzeće koje izvodi radove na prepokrivanju Petrove crkve ima iskustva u radovima na crkvenim objektima i spomenicima kulture jer je slične poslove obavljalo na kosovskim manastirima.
 | ||||
 |
|
NA UNESKOVOJ LISTI Petrova crkva, koja je sagrađena u 9. veku, prema tvrdnjama brojnih istoričara, jedan je od najstarijih sakralnih hrišćanskih spomenika na širem prostoru Balkana i nalazi se na listi spomenika koje štiti Unesko. U njoj je kršten Stefan Nemanja, a tu se odrekao i prestola u korist sina Stefana, kasnije poznatog kao Prvovenčani. |
|
|
| ||||
|
| |||
| ||||
- Niz godina se nije radilo na ovoj crkvi. Bilo je krajnje vreme da počnu poslovi na prepokrivanju. Novac za ove radove obezbedili su Vlada Srbije i Ministarstvo za kulturu - kazao je otac Boško Klisarić, starešina crkve, i naglašava da je ovaj posao započet zahvaljujući velikom trudu i zalaganju vladike raško-prizrenskog Artemija.
Prema njegovim rečima, u saradnji s Republičkim zavodom za zaštitu spomenika kulture, trebalo bi da se obave još neki poslovi na spoljašnjem, ali i unutrašnjem delu crkve. On je pozdravio trud neimara i izrazio očekivanje da će posao biti završen u obećanom roku. Istraživanjem je ustanovljeno da se na mestu crkve nalazio ranohrišćanski kulturni objekat, verovatno baptisterijum, zidan u 6. veku. Jezgro današnje crkve čine, upravo, ostaci te najstarije građevine.
Ranohrišćanska kultna građevina podignuta je nad ilirskim kneževskim tumulom, koji je otkriven 1957. godine. U ovom tumulu, koji potiče iz V veka p. n. e. pronađene su grčke vaze, srebrno posuđe, zlatan nakit, stakleni i ćilibarski predmeti, kao i ukrasi koji imaju izuzetnu naučnu vrednosti. Verovatno u vreme kneza Časlava, kada je Srbija proširila svoje granice i stekla relativnu samostalnost, crkva je temeljno rekonstruisana u svom gornjem delu.
Ne izmenivši osnovni kružni oblik prethodne građevine, obnovom je dobila kupolu konstruisanu na trompama, zatim galeriju na spratu, koja prstenasto sasvim obuhvata kube, osim istočne strane, i druge elemente koji svojom konstrukcijom i oblicima ukazuju na svoje preromansko poreklo iz Primorja. Zbog svega izloženog, kao i izuzetne vrednosti Petrove crkve, veoma su značajni radovi započeti na ovom spomeniku kulture.
