frankfurtske VESTI 07.novembar 2008.
DA LI NOVOIZABRANI POGLAVAR SPC TREBA DA IMA JAVNU POTVRDU
IZBOR PATRIJARHA OBARA JEDAN VERNIK?
Pored bure koju je izazvala informacija da carigradski patrijarh Vartolomej
i grčki arhiepiskop Jeronim u liturgijama više ne pominju srpskog patrijarha
Pavla, novom zbunjivanju javnosti doprinosi i debata na Internet forumima o
(ne)dostojnosti budućeg poglavara Srpske pravoslavne crkve.
Pojedini poznavaoci kanona i stručnjaci za crkveno pravo, naime, smatraju da
su u vezi sa molbom za razrešenje patrijarha Pavla i eventualnog izbora
novog strasti suviše uspaljene, te da bi se u takvoj atmosferi gotovo svakom
od kandidata moglo postaviti pitanje o dostojnosti titule patrijarha.
- Mada je svaki od episkopa koji budu kandidati za srpskog patrijarha,
prilikom svog rukopoloženja u vladičanski čin svojevremeno dobio javnu
potvrdu od prisutnih vernika u crkvi da je dostojan znamenja koja nosi
(žezla, mitre i panagije, na primer), ma koji od njih, kada bude izabran za
novog patrijarha morao bi opet da prođe javni ispit da li je dostojan da
nosi belu panu, odnosno da vernici na ustoličenju to gromoglasno potvrde.
Ukoliko bi bilo koji vernik uzviknuo da je "nedostojan" (na grčkom:
anaksios) proces ustoličenja patrijarha trebalo bi da bude zaustavljen i
preispitan njegov izbor. Ukoliko bi sve bilo u redu, onaj vernik koji je
uzviknuo "nedostojan" morao bi da snosi sankcije - objašnjava za "Vesti"
jedan od poznavalaca crkvenih kanona.
Drugi stručnjak tumači, pak, da je čin ustoličenja formalan i da nije
potrebno da tom prilikom novoizabrani patrijarh prolazi javnu potvrdu
dostojnosti.
- Ako bi ponovo prolazio ispit onda bi se moglo tumačiti da se poništava
istovetna provera koju je već prošao svaki episkop prilikom svoje hirotonije
(rukopoloženja). To je besmisleno, jer kako onda objasniti da je
novoizabrani patrijarh, dok je bio u činu episkopa, bio dostojan svih
znamenja koja nosi, a sad mu treba javna provera samo za belu panu - tumači
profesor crkvenog prava.
R. LONČAR
