Vladika Grigorije ubija “aždahu”
http://www.revija92.rs/upload/images/izdanja/2009/04/677/04vladikaGrigorije.jpg Vladika Grigorije Piše: J. D. Ljutić Osmočlani Crkveni sud Eparhije Zahumsko - hercegovačke u Trebinju, kojim je predsedavao episkop Grigorije, početkom aprila, isključio je iz crkve dvojicu građana: Nikolu Sekulovića i Blažu Stevovića - zbog delovanja kojim su “naružili Crkvu i njene velikodostojnike”. Ovo je, ujedno, i prva presuda koju je Crkveni sud ikada izrekao vernicima SPC. Sekuloviću i Stevoviću je - zbog “klevetanja Crkve, sveštenika i naroda” - na određeno vreme, do Uskrsa 2010, odnosno do Trojičindana 2009, zabranjeno da ulaze u hramove, prisustvuju liturgijama, kao i bilo kojoj drugoj sveštenoradnji, bogosluženju, hrišćanskom krštenju, venčanju, sahrani... Istovremeno, članovima Crkve zabranjeno je da se mole sa izopštenima. U presudi koja je u celosti objavljena na sajtu Eparhije Zahumsko - hercegovačke, navodi se da je sud obojicu pozvao na pokajanje, a ako nastave sa otpadničkim delovanjem, biće doneta odluka i o njihovom konačnom isključenju iz Crkve. Šta je, konkretno, zamereno Nikoli Sekuloviću i Blaži Stevoviću? Iza formulacije da je do ovoga došlo “zbog povrede časti i dostojanstva služitelja oltara Gospodnjeg, što je utvrđeno na osnovu činjenica, a u vezi sa javnim istupima Sekulovića i Stevovića”, zapravo se krije optužba da su obojica u svojim izjavama negirali Bogom dato episkopsko dostojanstvo episkopu Grigoriju, odnosno da su ga, u više navrata bez konkretnih dokaza, dovodili u vezu sa vlastodržcima u Republici Srpskoj, koje su optuživali za kriminal, a njihove tvrdnje su, najčešće, plasirane na stranicama jednog magazina. Sekulović i Stevović pred sudom su negirali optužbe i najavili da će se na donetu odluku žaliti Sinodu Srpske pravoslavne crkve u Beogradu! Zbog velike polemike koju je ovih dana izazvala odluka Eparhije zahumsko - hercegovačke da dvojicu građana Trebinja, inače aktivista nevladinih organizacija, isključi iz crkvene zajednice, reagovao je i sam vladika Grigorije. “U ove radosne dane pred Vaskrs, kada se sve rađa i cveta, osećamo potrebu da odgovorimo svima koji su u znanju ili neznanju, iz ovog ili onog razloga, osudili čin naše Eparhije koji se tiče privremenog izopštenja iz Crkve dvojice njenih članova, krštenih ljudi”, navodi vladika Grigorije. Vladika zahumsko - hercegovački podseća da “ništa tako ne razgnevljuje Boga kao razdeljivanje Crkve”. “Upravo zato smo, postupajući u skladu sa Svetim pismom i Sv. predanjem, po sveštenim kanonima i Ustavu SPC, izrekli opominjuću kaznu dvojici krštenih iz naše eparhije, pozivajući ih na pokajanje, mir, crkveni red, jedinstvo i ljubav. Ne može se napadati Crkva, a pri tom biti zaštićen”, objašnjava vladika Grigorije. “Sad, kad su van Crkve, opet je pred njima izbor da postupaju kao ljudi ili kao neljudi. Mi više na to niti možemo, niti hoćemo uticati. Nama se čini da je bilo krajnje vreme da pokažemo kako vrenici ne mogu samo tako da se nazivaju, već da to treba i da budu, u saglasju sa Sv. krštenjem kojim su kršteni i sa Jevanđeljem Hristovim koje nam u Novom zavetu, donosi dve zaposvesti: da ljubimo Boga svim svojim bićem i da bližnjega ljubimo kao samoga sebe”! Mirko Đorđević, analitičar religijskog života, za “Reviju 92” primećuje da je presudu Crkvenog suda potpisao njegov predsednik po funkciji, preosvećeni Grigorije, što je “iznenađujuće”, s obzirom da se taj isti episkop, pre nekoliko meseci, svekolikoj javnosti predstavio kao čovek koji je, po savesti, progovorio o “otvorenim i bolnim pitanjima unutar SPC”. Đorđević ocenjuje da je, svojevremeno, bilo pokušaja da se Crkvi nametne nešto slično, ali da je ona uvek odolevala pritiscima i nije htela da prihvati “ulogu inkvizitora”. - Pre nekoliko godina, bio je pokušaj dela javnosti, pa i SPC, da se iz crkve izopšti Vojislav Šešelj, zbog oštrih napada na crkvu. Zahtevana je njegova ekskomunikacija, ali je Crkva, mudro odgovorila da to nije praksa i da to nije dobro – objašnjava sagovornik “Revije 92”. Slična situacija, saznajemo, zbila se i između dva rata, kada je pesnik Rastko Petrović objavio knjigu “Afrika”. - U Petrovićevoj knjizi Crkva je našla elemente blasfemije, odnosno svetogrđa na račun Bogorodice, što je bilo iskazano u tekstu, a osobito u fotografijama koje su prikazivale scene i božanstva afričke kultrure, sa lascivnim i erotskim simbolima – otkriva Đorđević. - Tada se oštrim saopštenjem oglasio i Sinod naše crkve, ali ni do kakve ekskomunikacije Rastka Petrovića nikada nije došlo. Mirko Đorđević, nadalje, objašnjava i da je u kulturnoj istoriji sveta poznato da je Stoglavi Sinod ruske pravoslavne crkve isključio iz vere i prokleo poznatog pisca Lava Tolstoja. - Ta odluka ruskog Sinoda imala je svetski odjek – podseća naš sagovornik. - Tolstoj nije popustio, ali nije ni Crkva. Prokletstvo traje i danas, tim pre što je prošle godine Sinod Ruske pravoslavne crkve obnovio prethodnu odluku Crkvenog suda. Đorđević naglašava da crkva i građanski sud ne mogu biti isto, odnosno Crkva ima svoj pravosudni sistem, odvojen od države, i da tu činjenicu priznaju i Ustav Republike Srbije, i Ustav SPC. Sud Crkve ima svoj život i tradiciju. Crkveni sudovi mogu da sude samo sveštenim licima i izriču kazne monasima, ili čak i vladikama – objašnjava ovaj analitičar. - Zato je ovakva odluka Crkvenog suda u Trebinju presedan! Ako crkveni sudovi budu sudili građanima - laicima, zbog povreda verskih dogmata, to neće biti ni kanonski, ni formalno moguće. Nevolja je u tome što, u konkretnom slučaju, iz presude ne vidimo kako je tekao postupak, niti su citirani iskazi građana za koje se tvrdi da su počinili neko delo. - Ljudi imaju prava da sumnjaju u sve, pa i u to da je neki vladika pogrešiv. Al, mi pravoslavci, često ne priznajemo nepogrešivost, čak ni rimskom biskupu, odnosno Papi... Upravo zbog ovakvih stvari, presuda Crkvenog suda u Trebinju je nelegitimna jer u pravoslavlju ipak postoji sloboda mišljenja. Sagovornik “Revije 92” posebno napominje da je suđenje izopštenim Trebinjcima proteklo i bez valjane odbrane. Naime, iz presude se uopšte ne vidi da li su branioci imali reč, niti da li je i jedan od njihovih argumenata sud uvažio. U presudi, takođe, nema ni “pouke o pravnom leku”, odnosno ne vidi se imalju li Sekulović i Stevović pravo da se žale Velikom duhovnom sudu, kojim predsedava Patrijarh. - Izopšteni se, na određeni rok, lišavaju svih verskih usluga, što je samo po sebi veoma stroga kazna, ali je vrhunac još drastičniji – potencira Đorđević. - Ostalim vernicima zabranjuje se da opšte sa njima i da se zajedno mole, što je neuobičajeno za našu crkvu u javnom delovanju. Jer, Crkva je dužna da primi i zločinca, i ubicu, da ga ispovedi i pokaje. Na kraju, analitičar Mirko Đorđević ukazuje kako se sada postavlja i pitanje kada nekog proglasite za jeretika i nešto za jeres, ko o tome odlučuje? - Najviše, ipak, strahujem da sve ovo neće dovesti do cilja presude, odnosno da će izostati pokajanje! PRESUDA Osam potpisnika Odluku o izopštenju dvojice Trebinjaca doneli su i potpisali predsednik Eparhijskog Crkvenog suda, episkop Grigorije, te članovi: arhimandrit Simeon Biberdžić, protojerej - stavrofor Milenko Spremo, protojerej - stavrofor Momčilo Pejičić, protojerej - stvarofor Goran Spaić, đakon Zoran Aleksić i nadležni parosi, protojerej - stavrofor Nikola Janković i jerej Aleksandar Ilić. DVA STEPENA ZA CRKVENU PRAVDU U sastavu SPC postoje Eparhijski i Veliki crkveni sud. Eparhijski crkveni sud pomoćni je organ eparhijskog arhijereja za crkveno sudstvo i poslove unutrašnje crkvene uprave, a čine ga: eparhijski arhijerej ili njegov zamenik, kao predsednik, dva počasna člana koji imaju svoje zamenike, sekretar odnosno referent i potreban broj nižeg osoblja. Članove suda zamenjuju zamenici, takođe počasni članovi, a po potrebi i sekretar suda. Svo osoblje Crkvenog suda postavlja i razrešava eparhijski arhijerej i o tome izveštava Sveti arhijerejski Sinod. Pri eperhijskom crkvenom sudu postoji naročita dužnost crkvenosudskog tužioca, koju vrši svešteno lice određeno od arhijereja. Svi članovi Eparhijskih crkvenih sudova polažu pred Predsednikom ili njegovim zamenikom propisanu zakletvu i istu pismeno predaju njemu u ruke, a on je overava i stavlja u arhivu. Sve odluke donose se većinom glasova... Višu crkvenu sudsku vlast, zaduženu za krivice sveštenika, monaha i laika, kao i za crkveno-bračne sporove unutar Crkve, predstavlja Veliki crkveni sud. Ovo telo stalno sačinjavaju tri episkopa, koji su ujedno i članovi Svetog Sinoda, dva počasna člana-sveštenika iz mirskog reda i dva njihova zamenika koje bira Sinod na četiri godine, kao i jednog referenta, takođe sveštenika. Sveti Sinod imenuje predsednika Suda, a bira i počasne članove koji bi trebalo da imaju završenu pravnu školu i deset godina crkvenosudske i administrativne prakse, odnosno 15 godina parohijske. Veliki crkveni sud, u drugom i poslednjem stepenu, razmatra, odobrava, poništava i preinačava rešenja Eparhijskih crkvenih sudova koja se tiču poništavanja braka, presude sveštenicima oba reda, gubitka službe, zabrane sveštenosluženja, isključenja laika iz crkvene zajednice i sve izjavljene žalbe. Sedište Velikog crkvenog suda je u patrijaršijskom zdanju u Beogradu. IZOPŠTENI Politička pozadina - Ljude koji su rušili crkve, a verovatno svi bili kršteni, nisu zvali na Crkveni sud. Nisu ni današnje ratne zločince, a sude meni koji sam bio protiv rata i ugnjetavanja naroda, te sada vodim organizaciju koja se bori za slobodu reči - objašnjava Nikola Sekulović, aktuelni lider opozicione stranke “Pokret za Trebinje” i prvi čovek “Lige za zaštitu privatne svojine i ljudskih prava”, inače doskorašnji predsednik trebinjske opštine. Blažo Stevović, predsednik nevladine organizacije “Alternativni klub Trebinje”, sličnog je mišljenja i navodi da ovo što se dogodilo predstavlja politički akt kojim se želi “zaustaviti demokratska revolucija koja je već nezaustavljiva u Trebinju”! O pokajanju ni reči. http://www.revija92.rs/code/navigate.php?Id=599&editionId=74&articleId=320
<<image001.jpg>>
