Pljačkom slika u revoluciju
Interpol i srpska policija deset godina tragaju za 55 umetničkih slika
neprocenjive vrednosti, koje su ukrali demonstranti 5. oktobra 2000. godine
kada su upali u Saveznu skupštinu, sadašnju zgradu Doma narodne skupštine, koju
su prethodno zapalili
„DOS je ispunio svoja obećanja“, „5. oktobar ima istorijski značaj“, „Ispunjeno
je ono zbog čega je DOS formiran“. Ovo su samo neke od rečenica koje izgovaraju
lideri DOS-a svake godine uoči obeležavanja godišnjice petooktobarskih promena
2000. godine.
Jedna od posledica dešavanja tokom 5. oktobra 2000. godine svakako je i do tada
nezapamćena krađa, koja se dogodila u zapaljenoj Saveznoj skupštini tadašnje
Savezne Republike Jugoslavije.
Ovom prilikom „Pečat“ javno govori o jednom značajnom događaju koji za domaće
medije gotovo da ne postoji, a reč je o kriminalnom aktu koji je obeležio
početak petooktobarskih promena.
DEMONSTRANTI LOPOVI
Naime, prema zvaničnim podacima Ministarstva unutrašnjih poslova (MUP) Srbije
još uvek je na snazi raspisana poternica za krađu 55 umetničkih slika, koje su
demonstranti ukrali iz tadašnje Savezne skupštine, a sadašnjeg Doma narodne
skupštine Srbije. Od ukupno 90 umetničkih dela neprocenjive vrednosti, vraćeno
je do sada 35 ,a za preostalima se još traga. Takođe, deo ostale bogate
umetničke kolekcije Doma Narodne skupštine – skulpture i delovi nameštaja,
oštećen je ili je odnet u demonstracijama 5. oktobra 2000. godine.
Tada su nestala remek-dela slavnih umetnika poput Petra Lubarde, Milana
Konjovića, Petra Dobrovića, Mila Milunovića i drugih velikana srpske umetnosti.
Podsećanja radi, rad Stojana Aralice je pocepan i ostavljen na podu, dok je
jedan od Lubardinih radova plivao u vodi. Kompletna zbirka bila je1999. godine
popisana i fotografisana kada je pripremana njena restauracija, a o celom
slučaju obavešten je i Interpol.
Jedina prednost za policijsku istragu je što MUP poseduje snimak svih nestalih
slika. Krivično delo krađe ne zastareva. Dakle, ako je neko ukrao neko vredno
delo, onda ono može i kroz 100 godina da se pojavi u nečijem vlasništvu ili na
tržištu. Valja ga prepoznati, ukoliko se nađe neko ko će kroz generacije da
pamti, da je njegovo poreklo sumnjivo. Dodatni problem sa ukradenim umetničkim
delima iz Savezne skupštine 5. oktobra jeste i taj što je moguće da čame u
lošim uslovima i da zbog toga propadaju.
Nažalost, tokom prvih godina DOS-ove vladavine nije postojala jasna politička
volja da se javnosti predstave ukradene slike i da se apeluje da se one vrate.
Tako se dešavalo da su pojedini policajci i umetnici u antikvarnicama u centru
grada nalazili ukradene stolice iz zgrade Skupštine.
APELI BEZ ODJEKA
Proteklih godina upućivani su brojni apeli da se slike vrate. Tako je u
decembru prošle godine rukovalac imovine Skupštine Srbije Željko Mandić,
apelovao na građane da pomognu da se umetnička dela, koja su “odneta” 5.
oktobra 2000. godine, vrate u zdanje na Trgu Nikole Pašića. Mandić je tada
naglasio da su neke slike vraćene i da niko nije snosio bilo kakvu odgovornost
za ono što je odneo „kao trofej” pa kasnije vratio parlamentu.
U poslednjih nekoliko godina Skupštini su vraćene samo dve slike, dok su
građani neposredno nakon 5. oktobra u proseku vraćali po jednu sliku na
nekoliko meseci. Neke slike pronađene su na vrlo neobičan način. Jedno vredno
delo Dušana Radonjića, iz 1936. godine, pronađeno je na buvljaku na Novom
Beogradu, kao i Protokol svih knjiga, koje čine fond skupštinske biblioteke, a
neposredno pred 5. oktobar 2004. godine, ispred zgrade na Trgu Nikole Pašića,
pronađena je i kutija u kojoj su bila tri platna.
Događalo se i da građani, koji nisu svesni vrednosti dela koje poseduju, donesu
sliku na procenu u Narodni muzej, ili neku drugu instituciju i tek tada otkriju
da je slika zapravo vlasništvo Skupštine. U Dom Narodne skupštine vraćeno je
tako najpoznatije delo – „Pogled na kapelu Svete Petke u Šidu” Save Šumanovića.
Možda će i ove godine prilikom obeležavanja desetogodišnjice „petooktobarske
revolucije“ svečano biti vraćene pomenute umetničke slike u renoviranu
Skupštinu ,ili će se vlast obavezati da će vratiti slike do 20- godišnjice
petooktobarskih promena.
A može se desiti da policijska istraga, koja je u toku, dovede i do nekih od
aktuelnih državnih funkcionera iz redova Demokratske stranke ili G17 Plus, čiji
su članovi masovno učestvovali kako u paljenju i pljačkanju Savezne skupštine
tako i u oružanim upadima u tadašnje državne institucije…
Svakako jedan od velikih problema za policijske istražitelje i srpsko
tužilaštvo je i što su pojedini demonstranti, koji su s ponosom govorili kako
su uništavali Saveznu skupštinu, sada na bitnim funkcijama u pravosudnim
ustanovama, skupštinskim odborima i vladinim delovima koji su zaduženi za
upravljanje srpskim pravosuđem i brizi o poštovanju prava i pravde. Da li će
oni sami sebe hapsiti i procesuirati ili amnestirati krivice? Važi li zakon za
sve bez obzira na funkciju? Da li se neke od umetničkih slika nalaze u
stanovima pojedinih DOS-ovih funkcionera? Odgovore na ova pitanja daće vreme,
kao i rezultati jedne ozbiljne i temeljne policijske istrage…
Objavljeno
17/10/2010
Description: autorAutor
Uglješa Mrdić
Description: izvorIzvor
Pečat
http://www.srpskadijaspora.info/vest.asp?id=13859
<<image001.jpg>>
<<image002.png>>
_______________________________________________ SIM mailing list [email protected] http://lists.antic.org/mailman/listinfo/sim
