Essalamueleykum kopchilik, Alim ependi ewetken xet hemmeylenge bardimu bilmidim, qarisam mangila yollanghandek qilidu. kopchilik uchun Ubuntu Uyghur Terjime gurupisining elxet gurupisigha ewetim.
Salam Bilen Gheyret T. Kenji 2010/06/01 2010/6/1 Alim Ahat <[email protected]> > Essalamu eleykum, köpchilik! > > Bügün men toyuqsiz uyghurche kunupka heqqidiki talashmilarni tapshurup > aldim. menmu bundaq mesilige bekmu qiziqimen, shung'a menmu Gheyret akimiz > bilen bürkütning birlikke kélelmigen 2 nuqta heqqide özemning köz qarishini > otturgha qoymaqchimen. > > Her ikki terepning köz qarishi xata emes, her ikki terepning özige toghra. > Bu mesilini chüshinishte, kunupka orunlashturush (Keyboard Layout) bilen > kirgüzüsh usuli (IM=Input Method) ni ayriwélish zörür. > > (1) hemze: sözning béshida sozuq tawush bésilghanda, hemzeni qoshup > kirgüzüwétish. > Biz hazir kunupka orunlashturushni muzakire qiliwatimiz. Bu mesile kunupka > orunlashturush mesilisi bolmastin, kirgüzüsh usulidur. Elwette, buni kunupka > orunlashturush bilen hel qilghili bolmaydu, shunga, özimiz yazghan > pirogrammilarda mesilen: uyghur’éditta emelge ashurghili bolidu. Buningdin > 20 yil ilgirimu MS-DOS muhitida mushundaq ish bar idi. Bu elwette yaxshi > ish. Shunga, kirgüzüsh usuli jehette axirqi nishan elwette mushundaq bolushi > kérek. > > (2) tirnaq: bir jüp tinish belgiliri yeni tirnaq, qosh tirnaq bésilghanda, > uning échilip yépilishimu aptumatik chiqip, nur belgisi keynige méngish. > Elwette, bunimu adettiki kirgüzgüchte (yeni kunupkida) emelge ashurghili > bolmaydu, bumu kunupka bolmastin kirgüzüsh usuli mesilisidur. Bundaq > qilghanda bir kunupka az bésilghandek, yépilishini untup qalmighandek > qilghan bilen, oxshashla mezmunni yézip bolup, nur belgini yene qolda > tirnaqning sirtigha yötkeymiz. Hetta, bezide tirnaqni yépip boldumghu dep > mezmunni dawamliq yéziwerse xataliq kélip chiqidu. Yenila ikki sekkiz on > alte. > Undaqta, menmu mushuninggha oxshash bir mesilini otturgha qoyay: > > (3) yekke tinish belgisi bésilghanda boshluqnimu kirgüzüwétish. > Chünki her qandaq yekke tinish belgiisi mesilen: pesh, chékit, köp chékit, > ündesh, so’al,…qatarliqlardin kéyin bir bosh orun kélidu. Buni adettiki > kirgüzgüchte (yeni kunupkida) emelge ashurushqa bolidu. Söz arisida > boshluqni az basimiz, tinish belgiliri ichide elwette boshluqning > chastotatisi yuqiri, ünüm yuqiri bolidu. Lékin, bumu bir kunupka mesilisi > bolmastin kirgüzüsh usuli mesilisi. > Shunga, gheyret akimiz otturgha qoyghan yuqiriqi (1)-, (2)- mesile we men > otturgha qoyghan (3)- mesile kirgüzüsh usuli mesilisi bolup, u kirgüzüsh > sür’itini tézlitidu, kunupka ölchimi bolalmaydu. Shunga, herplerning kunupka > ölchimini muzakire qilghanda, bularni muzakire qilish hazirche baldur. > > Herplerning kunupka orunlashturushi pütkende, kirgüzüshni tézlitish > meqsitide her xil kirgüzüsh usulini muzakire qilip baqsaq elwette bolidu. > men yene kunupka orunlashtursh jehette yeni kop chekit, suzush belgisi, > siziq, siziqche heqqide, ayrim jawab yazimen. > > > 2010/5/31 Gheyret T. Kenji <[email protected]> > >> Essalamueleykum kopchlik, >> >> Bu ishni burkut ependi bilen muzakire qilip, buningdin keyinki >> imkaniyetlerni kozde tutup, hemme kirguzguch we tehrirliguchlerni teng >> oyliship Burkut ependi degendek deslepki lahiyesini Burkut ependi tuzup >> chiqti. >> >> Menmu kopchilining tezraq bu kunupka orunlashturulushi qanduqtu sinap >> baqsaq bolatti deydighan arzusini kozde tutup, Uyghuredit ning kunupka >> orunlashturulushini ozgertip chiqtim we >> >> http://kenjisoft.homelinux.com/ued.zip >> qa chiqirip qoydum.(peqet *.exe hojjjitila) >> >> kopchilikning sinap korushuni, teklip pikirliirni berishini tewsiye >> qilimen. >> bolupmu bolmaptu deydigahn yerler bolsa, pikir berishini kuchluk telep >> qilimen. >> >> Deqqet: Uyghuredit eng deslept eyasalghandin bashlap, sozush belgisini >> Uyghurche herp qatarigha qoshmighan, shunga deslepte Uyghureditta sozush >> belgisini kunupkigha orunlashturushni muwapiq kormigen bolsammu, birlikke >> kelgen kunupka taxtisi bolush uchun, sozush belgisi pessiziq(_) >> orunlashturuldi. biraq bu sozush belgisi Uyghurche herpler bilen toghra >> ulanmaydu. eger buni ulinidighan qilimen desem, buni Uyghurche herp dep >> qarap, putkul Uyghuredit ni qayta yezip chiqishimgha bolupmu, Imla >> tekshurush, we tizish degendek qisimliirni qayta yezip chiqishimgha toghra >> kelidu. >> Yene biri Uyghuredit hojjetni axchqan we , tekist chpligahn waqitta bu >> sozsuh belgisini suzup chiqiriwetidu. >> Kopchilikning buningha deqqet qilishini soraymen. >> >> Men buni Burkut ependig ewetkendin keyin: >> Bukukut ependining towendiki ikki nuqtigha bolghan kozqarishi mening bilen >> oxshashmay qaldi. tunugun kechte 2 saettin artuq talash tartish qilipmu >> netije chiqarmiduq. axiri bu ishni boldi qilayli. bashqilar qilsun degen >> xulasige kelduq. tunugun talash-tartish qiliship bezide qattiq-qattiq >> geplermu boldi. belkim yuz-turane korushken bolsaq warqiriship ketken >> bolattuq. >> >> kechini otkuzup yene bu ishni bashqilargha, heqlerge tashlap qoyghum >> kelmidi. Belkim burkut ependimu mushu xulasige keldi dep oylaymen. >> yene ozumni tutuwalalmay, bu xetni yeziwatimen. >> Bu gurupidiki ademler bekmu cheklik. shundaqtimu hemmeylenning ana tili >> uyghur bolghandin keyin, choqum ozining teklip pikirni beridu, hemmeylende >> bu ishqa nispeten choqum mesuliyet tuyghisi bar dep oylaymen. >> gepni uzartmay, Burkut ependi bilen birlikke kelelmigen mesilini bu yerge >> yazay: >> >> 1. Tirnaq: Uyghuredittta tirnaqchi achsila, shu haman uning yepilishimu >> chiqidu. yeni < bassila <> chiqip, nurbelgisi ikki tirnaqning otturisigha >> kelidu. burkut ependi buni ulchemni buzghanliq dep turuwaldi.(hemme tirnaq >> mushundaq) >> >> 2. Hemze: Uyghurdeditta, sozning beshida sozuq tawush besilsa yene hemze >> qoshulup chiqidu. mesilen: Uyghur dep kirguzmekchi bolghanda, uni biwasite >> bassila hemze qoshulup kirguzulidu. buni adettki kirguzguchlerde emelge >> ashurghili bolmaydu. bashqa kirguzguchlerde aldi bilen hemzeni besip andin >> uni besip chiqiridu. >> Burkut ependi bunimu olchemni buzghanliq dep turuwaldi. >> >> Biz bu herplerni we tinish belgilerni kunupkilargha orunlashtushni birdek >> qilimiz dep, bu ishni qiliwatimiz. eger programma ishliguchiler bu olchemni >> buzmay uni kengeytse meningche hechqandaq xataliq emes.hem buni qollishimiz >> kerek. >> >> Mushu ikki tupeyli bu ish toxtap qelish basquchida turuwatidu. >> Buni toxtitip qoysaq biz yene bir chong ziyan tartimiz. >> Biz hazir bar kizguzguchlerning hemmisini bu olchemge kirishke hazirche >> zorliyalmaymiz. sewebi, Ularni bu olchem boyiche qil deydighan hoquq yoq. >> hem ularni bu ishqa ketidighan xirajet bilen teminleydighan iqtisadmu yoq. >> Biraq buningdin keyin kirguzguch we programma yasaydighanlarning bu >> olchemge choqum emel qilishini tekitleymiz. we shunila qilalaymiz. >> >> Bu eng deslepte Abdusalam ependi bashlighan, biraq Abdusalam ependi >> yeqindi beri pikir qatnashturmaywatidu. >> >> Bu ishni qilsaq, bu yerddiki kopchilikke, hechkim bir tiyinmu pul >> belmeydu, eksiche hemmeylen waqit we zehnini serp qilip aram elish waqitidin >> ziyan tartidu we charchaydu. >> shundaqtimu bu yerge mushunchilik ademning yighilmiqimu asan emes. shu bu >> ishni tashlap qoymisaq. dawamlashtursaq. >> >> Kopchilikning pikirini teqezzaliq bilen kutup: >> >> Gheyret T.Kenji >> 2010/05/31 >> >> >> >> >> 2010/5/28 Eagle Burkut <[email protected]> >> >> (6) Mulahize >>> >>> Windows 7 we Alkatip arimizdiki alahide imtiyazliq taxta bolghachqa, awal >>> mushularni chiqish qilip, muzakirilerni dawam qilimiz. >>> >>> Uyghur tilidiki 12 dane tinish belgilirining 8 i bu taxtilarda ortaqliqqa >>> ige. Yeni [chekit], [sual], [undesh], [pesh], [chekitlik pesh], [qosh >>> chekit], [tirnaq] we [siziqche] da ortaqliq bar. >>> >>> [qosh tirnaq] bolsa, alkatipta [ " ] [ ' ] kunupkiliri bilen chiqirilsa, >>> Windows 7 da [ { ] [ } ] kunupkiliri bilen chiqirilidu. Uyghur neshiriyat, >>> basmichiliq orunlirining { } belgilirige ehtiyaji bolghachqa (buni >>> Uyghursoft manga eytip bergen), ular Uyghursoft qa { } belgilirini kunupka >>> taxtisida saqlap qelish telipini qoyghan. >>> >>> Emdi eship qalghan [yalang tirnaq] [siziq] [kop chekit] qatarliq 3 >>> belgilirini Windows 7 chiqiralmaydu. Yene Uyghurchigha lazim bolidighan >>> sozush belgisinimu Windows 7 chiqiralmaydu. >>> >>> (7) Konkirit orunlashturush >>> >>> (7.1) Yalang tirnaq >>> >>> Windows 7 da yoq. Alkatipta [<] [>] kunupkilirigha orunlashturulghan. >>> >>> Shunga Alkatip boyiche [<] [>] kunupkilar qobul qilindi. >>> >>> (7.2) Sozush belgisi >>> >>> Windows 7 da yoq. Alkatipta [ _ ] kunupkisigha orunlashturulghan. >>> >>> Shunga Alkatip boyiche [ _ ] kunupkisi qobul qilindi. >>> >>> (7.3) Siziq >>> >>> Windows 7 da yoq. Alkatipta [ Shift + S ] kunupkisigha orunlashturulghan. >>> >>> Siziqning Uyghur yeziqida kop ishlitilidighanliqini we uning tinish >>> belgisi ikenlikini oyliship, bir kunupka bilen chiqirish uchun [ \ ] >>> kunupkisigha orunlashturuldi. >>> >>> (7.4) Kop chekit >>> >>> Windows 7 da yoq. Alkatipta [ Shift + M ] kunupkisigha orunlashturulghan. >>> >>> Buni biz [ | ] kunupkisigha orunlashturushni muwapiq korduq. >>> >>> (7.5) Qosh Tirnaq >>> >>> Windows 7 da [ { } [ } ] kunupkilirigha, Alkatipta [ " ] [ ' ] >>> kunupkilirigha orunlashturulghan. >>> >>> Windows 7 bilen Alkatip ning wezni oxshashla eghir bolup, ularning birini >>> yene birige boysundurush imkaniyitimiz asasen yoq. >>> >>> Nawada Alkatip Win 7 ge boy sunsa, Uyghurchida { } belgiliri yoqap ketip, >>> neshiriyatning telipini qanduralmaydu. >>> >>> Win 7 ning hazirche Alkatip qa boy sunush mumkinchiliki yoq. >>> >>> Shunga mushu ehwallarni oyliship, qosh tirnaq uchun, her 2 layihe saqlap >>> qelindi, yeni, qosh tirnaqni, [ { ] [ } ] bilenmu, we [ " ] [ ' ] bilenmu >>> chiqirsh hazirche qobul qilindi. >>> >>> (Buninggha yaxshiraq charingiz bolsa otturigha qoyung.) >>> >>> (8) Axirqi xulase >>> >>> Hazirche mundaq orunlashturushni bir qeder muwapiq dep qariduq: >>> >>> *chekit [ . ] >>> sual [ ? ] >>> undesh [ ! ] >>> pesh [ , ] >>> chekitlik pesh [ ; ] >>> qosh chekit [ : ] >>> tirnaq [ ( ] [ ) ] >>> siziqche [ - ] >>> >>> siziq [ \ ] >>> kop chekit [ | ] >>> yalang tirnaq [ < ] [ > ] >>> qosh tirnaq [ { ][ } ] we [ ' ][ " ] >>> sozush belgisi [ _ ] >>> >>> *Bu layihening Win 7 diki hazirqi mewjut taxta bilen toqunushi yoq. >>> Peqet kam qalghan 4 belge bu taxtigha qoshulsila bolidu. Microsoft terepning >>> netijisini saqlashtin burun, Win 7 uchun ozimiz yuqurqi layihede kunupka >>> taxtisi yasap tarqatsaq, buni chushurup qachilap ishletkenler Uyghurche >>> barliq tinish belgilirini kirguzeleydu. Nawada buni qachilimighanlar >>> bolsimu, Win 7 ning ozidiki taxta bilen 13 belgining 8 ini yene oxshash >>> kunupka bilen kirguzeleydu. Shunga bularning kunupka orunlashturulishida >>> zitliq yoq. >>> >>> Alkatip ning siziqni [ Shift S ] tin [ \ ] qa, kop chekitni [ Shift M ] >>> din [ | ] gha yotkishini umit qilimiz. >>> >>> Bu layiheni deslepki qedemde Gheyret ependim bilen men birlikte >>> muzakirilishish arqiliq otturigha chiqarduq. Kopchilikning teklip-pikir >>> berishini umit qilimiz. >>> >>> Mushundaq bir ortaq layihe meydan'gha kelgendin keyin biz UyghurEdit, >>> Yulghun we Ubuntu da mushu boyiche Uyghurche kunupka taxtisi yasap yaki >>> burunqisini ozgertip, Uyghurche kunupka taxtilirining birlikke kelishi uchun >>> bir qedem tashlimaqchi. >>> >>> Elwette, bu layihe eng yaxshi layihe emes. Lekin u hazirqi mewjut >>> realliqtiki, yeni, nowettiki Win 7 we Alkatip tesiri astidiki eng yaxshi >>> layihe deyishke bolidu. (Nawada buningdinmu yaxshi layihe bolsa otturigha >>> qoyung.) >>> >>> Ubuntuni terjime qilish we uninggha Uyghurche kunupka taxtisi yasash >>> jeryanida, Gheyret ependim bilen men yene bir ortaq tonushqa kelduqki, >>> yuqurdiki en'eniwi taxtidin bashqa, biz yene yap-yengi, barliq herp-belgiler >>> qaytidin orunlashturulghan 2 kunupka taxtisi yasashni oylishiwatimiz. >>> >>> Buning biri ULY asasidiki taxta bolup [ q ] kunupkisi arqiliq Qadir diki >>> Q heripi kirguzilidu. >>> >>> Yene biri, Uyghurlarning nowettiki ehwalini oyliship, Xenzuche pinyin >>> asasida, [ x ] ni bassa Shinjang diki SH, [ i ] ni bassa I, [ H ] ni bassa >>> Xenzu diki X chiqidighan kunupka taxtisidur. >>> >>> Awal yuqurdiki layihe boyiche UyghurEdit, Yulghun we Ubuntu diki >>> Uyghurche kunupka taxtisi tuzitilip, birlikke kelturilidu. Bu qedem >>> tamamlan'ghandin keyin, ULY we PINYIN asasidiki 2 kunupka taxtisi yasilip, >>> UyghurEdit, Yulghun we Ubuntugha qoshulidu. >>> >>> Shundaq bolghanda, kelguside bizning kunupka taxtimiz 3 bolush pilan >>> qiliniwatidu. Bularning nami belkim, en'ene, uly, pinyin digendek namlar >>> bilen bolushi mumkin. Xaliganlar ozi xalighan taxtini tallap Uyghurche >>> kirguzse bolidu. >>> >> >> >> >> -- >> Gheyret T. Kenji >> > > > > -- > Alim Ahat > Uighursoft > http://www.uighursoft.com > > 0991-2839871 2813300 > > -- Gheyret T. Kenji
_______________________________________________ Mailing list: https://launchpad.net/~ubuntu-l10n-ug Post to : [email protected] Unsubscribe : https://launchpad.net/~ubuntu-l10n-ug More help : https://help.launchpad.net/ListHelp
