VAART-bericht van: "Jos Meijer" <[EMAIL PROTECTED]> Het probleem zit hem meestal niet zozeer in de spanning/frequentie (on-)afhankelijkheid als wel in het feit dat de vertrouwde crouzet-klok in de wasmachine werd vervangen door een kleine computer. Die werkt op een naar 5-12 volt omlaaggetransformeerde gelijkspanning en merkt weinig van variaties in spanning en frequentie. Die kleine computer wordt, daar knelt de schoen, door een "mens" geprogrammeerd. Vroeger kon ik mensen nog adviseren om een machine met "mechanische klok" te kopen (test: de knop draait wel rechts- maar niet linksom). Ik denk dat je daar nu, anders als tweedehands, niet meer aan komt. Aangezien voor deze kleine computers dezelfde regels gelden als voor grote verdubbelt de rekenkracht elke paar jaar (bij dezelfde prijs). De weelde van veel te veel ruimte voor die paar regeltjes rond vollopen, leegpompen, verwarmen en ronddraaien wordt dus door de creatieve programmeur dankbaar gevuld met subroutinetjes. Die moeten het apparaat beter, veiliger en smakelijker voor de consument maken.
Geval 1. Zo ook routinetjes die de inkomende spanning en frequentie meten en bij een (door de programmeur arbitrair bepaalde) te grote afwijking naar de subroutine "ik stop ermee" springen. Electriciteitsbedrijven aan de wal hebben een naam hoog te houden. Vroeger zorgde het GEB in Amsterdam ervoor (middels de netfrequentie) dat alle klokken in de stad op enkele seconden na gelijk liepen. Vandaar dat de programmeurs meestal een nogal smalle marge hanteren van pak em beet +/- 1 hz .. Hoe nauwkeurig een generator zich binnen die grenzen houdt, hangt erg af van de governor, de regelaar. Sommige merken zijn bekend om hun strakke regelgedrag, Deutz en Mitshubishi heb ik b.v. altijd erg netjes gevonden. Lister nu juist weer niet. Die losten het zwakke regelgedrag vaak op door een "overkill" van 2 of meer keer het benodigde vermogen aan diesel te monteren. De ooit zo populaire 10 kva lister-set had een 36pk diesel, terwijl mijn Deutz uit 1953 (hij ruste in vrede) het bij 10 kva met 12,5pk moest stellen geval 1. Verder bestaat nog het risico dat voor het omlaagtransformeren werd gekozen voor een supergoedkope oplossing (condensator/weerstand-netwerk) en dan kan bij kleine frequentieschommeling al snel een zo hoge laagspanning ontstaan dat de computer (met programma en al) in rook opgaat. Ook afwijkende golfvormen (blok- of kanteelomvormers) betekenen een zeker einde voor dit soort electronica. Dit geldt overigens niet alleen voor wasmachines. Ik kocht ooit een voordelige maar oerdegelijke keukenmachine die erg duur werd, omdat hij het pas wilde doen na aanschaf van een sinus-omvormer (10 x de aanschafprijs van het keukenwonder). Toen we dit nog even uitstelden sneuvelde een paar maanden later de nieuwe vrieskist-electronica en kwam de omvormer er alsnog. In het laatste geval is er geen simpele oplossing, behalve bij de ontwikkelafdeling van het betreffende merk het probleem aankaarten en hopen voor de toekomst. Dat is overigens ook een aanrader bij het eerste geval, want als de huidige programmeur bij Miele met pensioen gaat zou de versregel "alles in de wind, daar gaat een schipperskind" weer aktueel kunnen worden ;-) Strikt genomen kan iedere electronikus in geval 2 m.b.v. het schema (zoek op internet) de zaak zodanig aanpassen dat de frequentie en spanning binnen veel ruimere marges mogen bewegen. De niet-elektronische onderdelen kunnen makkelijk een marge van +/- 5% aan. Maar dat moet dan een enthousiaste hobbyist zijn, anders wordt dit waarschijnlijk duurder als het machien zelf. En de garantie is natuurlijk foetsie. Maar misscien toch een optie voor hen die het ding al 3 keer omruilden en die van de fabrikant hoorden dat dat de laatste keer was. Je kunt overigens wel een aantal kleine verbetering bereiken : 1. door de piekspanning weg te filteren. Stopkontakten met zo'n voorziening koop je voor weinig bij Blokker, Lidl, Aldi, Gamma, Praxis etc(of vele male duurdere -hopelijk ook betere- in een DIN behuizing bij de specialist). 2.een betere/nauwkeuriger (electronische) regelaar die nagenoeg ieder generatormerk als optie kan leveren kan het probleem oplossen. 3. De onbelaste frequentie v/d generator op 51 hz afstellen, dan zakt-ie hopelijk niet onder de 49 bij belasting. (opwarmen). 4. Tijdens het wassen geen grote verbruikers aan- of uitzetten (pompen, compressoren etc.) Een freqentieregelaar is het niet, aangezien ik die niet ken, anders als met een 3-fase uitgang. Die zijn doorgaans beveiligd tegen ongelijke belasting der fasen (dezelfde programmeur weer) en gaat in storing als je maar twee fasen belast.. En nog een klein nadeeltje: ze kosten in de 3,3 kw uitvoering ongeveer evenveel als het prijsverschil tussen merk-X en een Miele-wasmachines. Een 3-kw sinus-omvormer (slechts zo duur als 1 Miele) kan het daarentegen weer wel. Die blijft zelfs volbelast binnen +/- 1 hz en +/- 5 volt. Maar dan moet je wel de 120 A /24v die dat ding tijdens het opwarmen nodig heeft ter beschikking hebben. * Strenge controles goed voor de binnenvaart? www.vaart.nl/peiling * Het adres voor reacties en nieuwe berichten: [email protected] * Afmelden op: [EMAIL PROTECTED] met tekst: unsubscribe VAART-L
