Patrem Diserat ku Hérmawan Aksan Di-online-keun ping 04 Jan 2006 BOGOH pisan kuring téh ka manéhna. Nu matak, manéhna kudu perlaya poé ieu pisan. Euweuh deui jalan séjén.
Patrem geus kudu lugay, sanggeus welasan taun cirekem minangka pusaka di jero kotak kai kibeusi nu digembok tur disimpen di juru gudang. Bangga kacida mukana gé lantaran gembokna geus tihiangan, turta lantaran inget kénéh geus diwanti-wanti ku indung, yén kotak pusaka téh teu meunang dibuka deui. Teuing ku naon. Bisa jadi, kuring téh lain Diah Pitaloka, atawa awéwé-awéwé séjén sabada jaman anjeunna, anu ngagunakeun patrem ngan pikeun maténi diri sorangan. Tapi atuh kuring gé teu pati salah mun mesat patrem pikeun ngabéla diri-mélaan imah-jeung saterusna nyobaan deui ngawangun kabagjaan di imah sorangan. Méh saban waktu, unggal hudang saré, saban ambekan, anu karasa beurat lir keur munggah pasir, kuring teu weléh nancebkeun kalimah pondok jeroning sirah, jeroeun buuk kuring nu geus mimiti dipulas ku gurat bodas: go to hell with him! Samalah mah kuring geus nyekel sumpah: moal rék ngegentraan deui manéhna! Ngan, nya éta, méh unggal waktu ogé, kuring mungkir tina sumpah sorangan. Unggal isuk, sakapeung mah méméh bener-bener éling tina alam ngimpi, geus ceg wé kana ponsél, cetrék dihurungkeun, tuluy cetét-cetét mencétan tombolna, nyieun kalimah anu geus teu kudu dipikir deui: Hei, abdi sono, kumaha di dinya? Tuluy dikirimkeun kana nomer 08156080066, nomer manéhna. Dina jero itungan kurang ti sapuluh detik, ponsél bakal ngageter- ngahaja teu disadakeun. Bakal katarima jawabanana anu angger matak ratug dada: "Abdi gé sono pisan. Iraha atuh pendak deui?" Mun teu kitu, moal poho nga-miss call manéhna, geus pada-pada ngarti, sakadar ngabéjaan yén kuring sono ka manéhna. Teu leuwih ti tilu detik gé, ponsél bakal ngageter sakali, miss call ti manéhna. Sakapeung mah manéhna kapancing, ngucapkeun sababaraha kecap. Sora baritonna angger ngélékéték haté: Nuju naon? Ka mana Akang? Ah, kuduna mah ngaran manéhna geus dipupus tina phone book ponsél kuring, jeung tina haté kuring, ngarah kuring teu bisa deui ngiberan manéhna. Tapi, apan apal pisan kana nomer manéhna. Hiji-hijina nomer ponsél nu kuring apal! Atawa, kuduna manéhna ganti nomer, kitu deui kuring, sangkan kuring enya-enya teu bisa kontak jeung manéhna, tur manéhna teu bisa ngontak kuring. "Tapi apan abdi tiasa kénéh ngahubungan nomer kantor, atanapi bumi Teteh," ceuk manéhna, bari imut. Kuring ngan ukur unggeuk-unggeukan. Meureun jiga pisan manuk. Yank, kuring enya-enya bogoh, moal mungkir, bisa jadi rasa nu kakara kaalaman sapanjang ampir 38 taun hirup. Ku sabab éta, euweuh deui jalan, di dinya kudu leungit ti ieu dunya, sangkan kuring teu katutuluyan kasiksa tur teu walakaya ku geter tina sorot panon di dinya nu badis heulang rék ngarontok. Patrem asa ngageter dina leungeun. Pucukna enya geus tihiangan, tapi kuring yakin masih kénéh seukeut pikeun sakadar nanceb tepi ka peujit. "Téh, papagkeun ku abdi nya?" "Alim, ah." "Di jalan ageung téa, please, sakali ieu waé. Apan pami Saptu Akang libur. Apan urang saarah. Tabuh dua abdi tos aya di payuneun kantor Tétéh. Pilemna saé. Urang lalajo nu tabuh tilu, nya?" Kuring teu waka ngajawab, mikir heula sajongjongan naon alesan pikeun balik leuir ti biasana. "Please?" "Oké." Klik. Enya, soré ieu pisan kudu jadi panggih panungtung. Asa geus capé pisan ngararasakeun geter cinta anu beuki lila beuki kawas candu nu pimabokeun, cinta anu ngawang-ngawang teu kahontal, kawas ngajul béntang ku asiwung. Di tempat anu poék, mun pilem geus diputer, mun kuring jeung manéhna keur diuk padeudeukeut di juru, patrem baris mesat, tuluy bles, nanceb meneran hulu haténa. Kuring yakin moal aya nu nyahoeun. Nu lalajo mah tangtu anteng neuteup layar bioskop bari silih keukeup jeung pasanganana séwang-séwang. Jeung deui, euweuh nu bakal leungiteun manéhna. Apan ngakuna gé masih sorangan kénéh. Masih resep lalagasan, pokna téh. Yank, di dinya memang datang dina waktu anu teu merenah-atawa ketang malah merenah pisan-basa kahirupan di imah kuring geus ampir kawas ruhak dina jero huut. Basa kuring ibarat keur leumpang nahnay di sagara keusik. Basa kuring keur hanaang hayang sakeclak ciibun. Sakapeung mah sok kaduhung kungsi datang ka reuni tilu angkatan SMA, sababaraha bulan nu geus kaliwat. "Téh Riri?" Kuring ngalieuk. Amprok jeung teuteup nu nutug jajantung. Asa nyérédét haté. Beungeut karasa haneut. Meureun jajantung beuki tarik ngompaan getih dina awak. Anéh, iraha nya panggih jeung panon nu jiga kitu? Nu matak ngageter jajantung? "Téh, abdi téh salasahiji penggemar Tétéh waktos abdi kelas hiji. Tangtos teu wantun da Tétéh mah tos kelas tilu. Euleuh, tos ampir dua puluh taun, nya, Téh? Emut kénéh upami Tétéh sumping. Abdi osok ngantosan di handapeun tangkal balingbing caket gapura sakola, mung hayang ningal pameunteu Tétéh. Ningal Tétéh ngalangkung payuneun, ngaléngkah lalaunan ka kelas Tétéh di tungtung." Can kénéh sadar tina sihir panon manehna. "Téh, sok kaduhung ku naon bet lahir téh saparantosna Tétéh." Nyéh seuri. Tanpa sora. "Ayeuna, saparantos welasan taun, kaduhung pisan bet Tétéh lahirna langkung ti payun." Seuri deui. Ayeuna mah geus aya soraan, sanajan karasa kararagok kénéh. "Téh " "Mmm." "Urang pendak di IP, enjing. Kersa teu?" Teu. Kuduna mah. "Mangga." Eta panon téh, leuh, bet tuluy wé nutugan dada. Kuring teu walakaya. Komo mun ramona geus ngusapan ramo kuring. Kuring ngusapan ramo nu masih kénéh ngageter nyenyekel patrem. Ramo anu kuduna mah teu meunang dirameus ku leungeun manéhna, atawa leungeun lalaki saha baé. "Tétéh masih kénéh sapertos kapungkur. Yuswa téh 38 atanapi 21?" Nyéh imut. Geus kaleuleuwihi. Enya, geus waktuna nganggeuskeun sagala rahulanana. Euweuh deui jalan lian ti maténi manéhna. Sup we patrem ka jero tas. Bari nyisiran buuk jeung neuteup panon nu pikasebeleun, katénjo dina kaca, beuteung burayut nu angger kénéh ngagolétak dina kasur jiga orok buta. Kérékna masih kénéh asa ngajejewét ceuli. Sakapeung mah sok nanya ka diri sorangan, ku naon nya bet kuring bisa kuat ngalakonan hirup bareng jeung manéhna welasan taun. Demi anak kuring hiji-hijina? Demi kasucian hirup rumah tangga? Kadangkala kuring kawas nu katerap amnésia mun nyobaan nginget- nginget naon alesan kuring, welasan taun ka tukang, narima manéhna jadi salaki. Manéhna sama sakali lain tipeu lalaki nu sok aya dina ciptaan kuring. Jangkungna teu leuwih ti kuring. Awakna lintuh, jauh tina atlétis. Inget téh kekecapan Apa anu ngan sapotong-sapotong. "Ri, Apa mah yakin manéhna bageur. Kolotna kenal hadé jeung Apa. Manéhna sarjana ékonomi. Geus gawé di pausahaan gedé." "Tapi da teu bogoh " "Ah, ulah waka ngomong sual bogoh." Teu lila sabada wisuda, kuring ngaréndéng jeung manéhna. Enya manéhna téh lalaki nu maliré pisan, paling copélna dina jero sataun- dua taun rumah tangga. Kitu deui sanggeus Adit lahir-ku operasi. Ngan teuing iraha mimitina, kuring jeung manéhna asa beuki pajauh. Bisa jadi sanggeus kuring maksa sangkan manéhna rido lamun kuring digawé. "Apan lebar ijasahna," ceuk kuring harita. Katambah deui sanggeus karirna beuki naék. Beuki remen dipercaya ngajalankeun tugas ka luar kota. Asa anéh, kuring jeung manéhna kawas atlit anu keur lomba paheula- heula. Mun panggih di mah gé, satuluyna mah ngomong ukur sakecap dua kecap. Saperluna pisan. "Mah, Adit angkat nya!" "Jug, sayang." Adit, tepi ka kelas tilu SMP ayeuna, teu weléh bisa ngaraketkeun haté kuring jeung salaki, pikeun ngawangun hubungan anu leuwih geugeut. Beuki lila kuring bet asa keur leumpang di sagara keusik anu euweuh tungtungna. Tikoro garing. Hanaang. Tepi ka manéhna datang nawarkeun keclak-keclak duriat. Ah, enya kitu éta téh nu disebut cinta? Adit nyampeurkeun, ngok nyium leungeun kuring, ngok deui kana pipi, kénca katuhu, tuluy berebet bari ngagupay. Beungeut ngadadak panas. Ieu pipi singhoréng geus dicium ku lalaki anu sabenerna lain hakna. Sret muka résléting tas, ngarah yakin, yén patrem téh geus aya di dinya. "Bi, punten nya pangnyarioskeun, abdi wangsul rada telat. Aya bos besar datang ti kantor pusat," ceuk kuring ka Si Bibi. *** "ABDI tos aya di handapeun tangkal mahoni, di peuntaseun jalan. Sabaraha menit deui?" pokna tina ponsél. Sora baritonna, duh, angger kénéh matak ngélékéték haté. "Ieu tos bade kaluar." Ah ti kajauhan gé imutna geus mimiti matak asa-asa. Moal! Kuring moal asa-asa! Kuring kudu ngaleungitkeun imutna soré ieu pisan! Mobil diparkir di basement. Kuring duaan naék ka lanté lima. Dina lift, ramona ngarameus ramo kuring. Angger kuring teu walakaya pikeun ngépéskeun. Kalah ka males ngarameus. Angger silih rameus, langsung ka lokét. Manéhna nunjuk nomer korsi pangjuruna. Asup téh pilem geus diputer. Dina korsi juru, ngan remeng-remeng cahaya tina layar, leungeunna ngaléng kana cangkéng. Kuring ngan bisa cicing. Ambekanana karasa deukeut. Malah mah guludug dadana-atawa dada kuring kitu?-karasa nabeuhan ceuli. Dada beuki ngageter basa layar ngadadak poék kahalangan. Aya nu baseuh tur haneut karasa kana irung. Tuluy kana biwir. Basa leungeunna ngarampa tonggong, leungeun kuring narik résléting, nyulusup ka jero tas. Rumpu-rampa sakeudeung, karasa tungtung seukeutna. Ceg gagangna. Tapi leungeun bet ngadadak kaku. Haté ngadégdég. "Téh " Kuring ngadagoan. Gagang patrem geus dikeupeul sakuatna, sanajan ramo angger ngageter. Angger ngadagoan kalimah ti manéhna. Tapi jempling. Ngan sora ambekanana karasa deukeut pisan. Sakali deui layar bioskop poék. Aya nu empuk, baseuh tur haneut ngusapan biwir. Kalahka peureum, ngararasakeun kaéndahan anu weléh kaimpi-impi. Patrem masih aya dina keupeulan.*** (Hérmawan Aksan)
